فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٤٠٠ - كفر اصحاب اخدود
٢) شدّت آتش برافروخته شده اصحاب اخدود براى سوزاندن مؤمنان:
قتل اصحب الاخدود* النّار ذات الوقود. [١]
بروج (٨٥) ٤ و ٥
٣) ايمان مؤمنان، يگانه انگيزه اصحاب اخدود براى سوزاندن آنان:
قتل اصحب الاخدود* النّار ذات الوقود* اذ هم عليها قعود* و هم على ما يفعلون بالمؤمنين شهود* و ما نقموا منهم الّا ان يؤمنوا باللَّه العزيز الحميد.
بروج (٨٥) ٤- ٨
اصحاب اخدود و مؤمنان---) همين مدخل، آتشافروزى اصحاب اخدود
توبه اصحاب اخدود
٤) باز بودن راه توبه براى اصحاب اخدود:
قتل اصحب الاخدود* إنّ الّذين فتنوا المؤمنين والمؤمنت ثمّ لم يتوبوا .... [٢]
بروج (٨٥) ٤ و ١٠
٥) توبه نكردن اصحاب اخدود از سوزاندن مؤمنان، سبب گرفتارى آنان به عذاب سوزان جهنّم:
قتل اصحب الاخدود* إنّ الّذين فتنوا المؤمنين والمؤمنت ثمّ لم يتوبوا فلهم عذاب جهنّم ولهم عذاب الحريق.
بروج (٨٥) ٤ و ١٠
شكنجهگرى اصحاب اخدود
٦) شكنجه مؤمنان، از سوى اصحاب اخدود:
قتل اصحب الاخدود* إنّ الّذينفتنوا المؤمنين والمؤمنت ثمّ لم يتوبوافلهم عذاب جهنّم ولهم عذاب الحريق. [٣]
بروج (٨٥) ٤ و ١٠
قساوت اصحاب اخدود
٧) اصحاب اخدود، مردمانى سنگدل و بىرحم:
قتل اصحب الاخدود* النّار ذات الوقود* اذ هم عليها قعود* و هم على ما يفعلون بالمؤمنين شهود. [٤]
بروج (٨٥) ٤- ٧
كفر اصحاب اخدود
٨) اصحاب اخدود، مردمى بىايمان:
قتل اصحب الاخدود* و ما نقموا منهم إلّاان يؤمنوا باللَّه العزيز الحميد. [٥]
بروج (٨٥) ٤ و ٨
[١] «وقود» به معناى هيزم (مفردات راغب)، و «ذات الوقود» در اينجا اشاره به اشتعال بسيار آتش است. (مجمعالبيان، ذيل آيه)
[٢] از اينكه عذاب آنان در آخرت بر عدم توبه (ثّم لميتوبوا) مترتّب شده، نشان مىدهد كه راه توبه براى آنان باز بوده است.
[٣] «فتنوا» افزون بر معناى سوزاندن و اختبار، به معناى عذاب و به سختى افكندن نيز آمده است. (مفردات راغب)
[٤] جمله «و هم على ما يفعلون ...» در موضع حال از ضمير «إذ هم عليها قعود» است و تماشا كردن صحنه سوزاندن از سوى اصحاب اخدود، نشاندهنده نهايت قساوت و بىرحمى آنان است.
[٥] چون علّت انحصارى شكنجه كردن و سوزاندن مؤمنان را ايمان آنان ذكر كرده، معلوم مىشود كه آنان، مردمى بىايمان، بلكه دشمن ايمان مؤمنان بودهاند.