فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٢٧١ - اسراف
اسد بن عبيد
اسد بن عبيد (اسَيد بن سعيه)، از يهود بنى هَدْل و از گروندگان به اسلام در غزوه بنىقريظه است. [١] براساس برخى از نقلها، آيه ١١٣ آلعمران (٣) درباره اسلام آوردن وى و تنى چند از يهوديان، و در ردّ سخنان احبار يهود نازل شده كه ايشان را فرومايه مىخواندند. [٢]
اسد بن كعب
اسد بن كعب، از يهوديان مسلمان شده قبيله بنىقريظه است. [٣] حسب برخى نقلها، آيه ٢٠٨ بقره (٢) درباره خواسته وى و تنى چند از تازه مسلمانان يهود از پيامبر (ص) مبنى بر گرامى داشتن روز شنبه نازل شد. [٤] بعضى مفسّران، نزول آيات ١١٣ و ١١٤ آل عمران (٣) را در ردّ سخنان احبار يهود دانستهاند كه تازه مسلمانان يهود از جمله اسد را فرومايه مىخواندند. [٥] نيز آيات ١٢١ بقره (٢) [٦] و ١٣٦ نساء (٤) [٧] در شأن وى و ديگر تازه مسلمانان يهود نازل شده است.
اسراء---) معراج
اسرائيل---) يعقوب (عليهالسّلام)
اسراف
اسراف، به معناى تجاوز از حد در هر كارى كه انسان انجام مىدهد [٨] و نيز به معناى خطا، جهل و غفلت [٩] است و در قرآن به معناى زيادهروى در امور اقتصادى، زيادهروى در گناه و در بسيارى از موارد به معناى مطلق زيادهروى در كارى استعمال شده است و در اينجا علاوه بر معناى خاص (اسراف در امور اقتصادى) معناى عام قرآنى آن هم مورد توجه مىباشد. در اين مدخل از مشتقّات واژه «سرف» و از جملههاى مفيد معناى اسراف مثل «لاتبسطها كل البسط» و «لاتطغوا فيه» استفاده شده است.
اهمّ عناوين: آثار اسراف، اجتناب از اسراف، استغفار از اسراف، اسرافگران، توبه از اسراف، حرمت اسراف، زمينه اسراف، گناه اسراف، موارد اسراف.
[١] سيره ابنهشام، ج ٣، ص ٢٣٨؛ الطّبقات الكبرى، ج ٨، ص ٢٤٧.
[٢] جامعالبيان، مج ٣، ج ٣، ص ٧١؛ اسبابالنّزول، واحدى، ص ١٠٢؛ تفسير قرطبى، ج ٤، ص ١١٣.
[٣] الاصابة، ج ١، ص ٢٠٧.
[٤] جامعالبيان، مج ٢، ج ٢، ص ٤٤٢؛ ماوردى، ج ١، ص ٢٦٨؛ الدّرالمنثور، ج ١، ص ٣٧٤.
[٥] همان، مج ٣، ج ٤، ص ٧١؛ الدّرّالمنثور، ج ٢، ص ٢٩٦.
[٦] مجمعالبيان، ج ١- ٢، ص ٣٧٤.
[٧] اسبابالنّزول، واحدى، ص ١٥٢؛ الدّرّالمنثور، ج ١، ص ٥٧٩.
[٨] مفردات راغب.
[٩] اقربالموارد.