معاد - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٠
آنهایی هستند که گوی سعادت را به حد اعلی ربودهاند ، اصحاب یمین
متوسطین اهل سعادت و اصحاب الشمال اهل شقاوت هستند . به هر حال قرآن
این طور تقسیم بندی میکند .
اما مقربین در روح و ریحان و در یک راحت و آسایشی هستند . ریحان
کلمهای است که در دنیا علامت یک دسته گلی است که بوی خوش بدهد اما از
نظر اخروی حقیقت آن چیست ؟ بر ما مجهول است و تفسیر هم نمیشود کرد :
روحی ، ریحانی ، جنت پر از نعمتی . اما اصحاب یمین ، تفسیرش را
نمیگوید : درود از برای تو از ناحیه اصحاب یمین ، یعنی خاطرت جمع باشد
، وضع آنها هم خیلی خوب است ، مثل اینکه وقتی از شما میپرسند آقا
پسرتان چطور است ؟ میخواهید بگویید خوش است ، میگویند به شما سلام
میرساند ، دست شما را میبوسد ، یعنی خوش است . " « فسلام لک من
اصحاب الیمین ٠ و اما ان کان من المکذبین الضالین »" . اینها را قدری
توضیح میدهد : " « فنزل من حمیم »" . آن پذیرایی موقت و مختصر مهمان
را میگویند " نزل " . مهمان که وارد میشود ، از او دو پذیرایی میکنند :
ابتدا یک تنقلی ، چیزی و در عصر ما مثلا چای ، شیرینی ، میوهای جلویش
میگذارند ولی غذایش که تغذی اساسی اوست ناهار و شامش هست . قرآن
میگوید : و اما اینها ابتدا یک نزلی ، یک پذیرایی مختصر و کوچکی از
حمیم ( آب جوشان و داغ ) میشوند ، بعد هم " « و تصلیة جحیم »" رساندن
آنها به آتشها . " « ان هذا لهو حق الیقین ، فسبح باسم ربک العظیم »"
[١] .
اینجا هم ما میبینیم در حالی که صحبت از جان کندن و جان رفتن است ،
بلا فاصله میگوید : " فاما " . " ف " در لغت عرب برای ترکیب به
اتصال است ، یعنی " بلا فاصله " : بلا فاصله اگر از مقربین است چنین ،
اگر از اصحاب یمین است چنان ، اگر از اصحاب شمال است چنان . پس ما
از این آیه هم باز کاملا استنباط میکنیم که قبل از قیامت و بعد از مرگ
حیاتی وجود دارد .
آیه دیگر : " « یا ایتها النفس المطمئنة ٠ ارجعی الی ربک راضیة
مرضیة ٠ فادخلی فی عبادی ٠ و ادخلی جنتی »" [٢] . حالت روح آرام و
نفس آرام یافته را [ بیان میکند ] . به تعبیر قرآن انسان آرامش واقعی
را که دیگر هر گونه اضطراب و تزلزل از او گرفته شود ، تنها وقتی پیدا
[١] واقعه / ٩٥ و . ٩٦ [٢] فجر / ٢٧ - . ٣٠