معاد
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص

معاد - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٧

ضروری باشد ، برای آن دنیا هم ضروری است ولی اگر مطالب این دنیا را بدون تمسک و توسل به فرضیه یا وجود روح توانستیم بیان کنیم ، آن دنیا هم‌ احتیاج به فرضیه روح نداریم . البته باز تکرار می‌کنم که نمی‌خواهیم بگوییم‌ روح وجود ندارد . دنبال یک راه حل و یک طریقی می‌گردیم که این ضربه‌ای که‌ مادیون و مثلا کمونیستها و سایرین می‌زنند که می‌آیند روح را نفی می‌کنند و با نفی کردن روح ، هم خدا را نفی کرده‌اند و هم قیامت را ، جواب بدهیم . در این کتابها دنبال این رفته شده که فرض کنیم روح وجود ندارد ، یعنی ما اصلا احتیاجی به فرضیه روح نداریم تا اثبات وجود خدا یا اثبات قیامت‌ شود . اینجا هم بر اساس بیان و فرمایشات و توضیحات جناب آقای مطهری ، برای منیت باید پای روح در میان بیاید و الا منی وجود ندارد ، یعنی این‌ هیکل که تمام سلولها و تمام خاطرات و واردات و صادراتش در تغییر و تحول است ( مثل شهر تهران ) اگر روح در بنده وجود نداشته باشد حق ادعای‌ منیت ندارم ، کما اینکه شهر تهران هم حق ادعای منیت ندارد . اما چرا من‌ حق ادعای منیت دارم ؟ چون خودم خودم را گم نمی‌کنم . در قصه و داستان می‌گویند نمی‌دانم به ملا نصرالدین نسبت می‌دهند یا به‌ دیگری که او یکدفعه به ذهنش زد که اگر من گم بشوم چطور می‌شود ؟ اگر من‌ که ملانصرالدین هستم فردا یکدفعه نفهمیدم ملانصرالدین کجاست ، آنوقت چه‌ لباسی بپوشم ، چه خانه‌ای بروم ، زنم کیست ، بچه‌ام کیست ؟ این بود که‌ یک پوست کدویی را به نخ کرد و به گردنش آویزان کرد که تشخیص بدهد که‌ من همانم ، من ملانصرالدین هستم . یک رندی متوجه این قضیه شد و وقتی‌ ملانصرالدین در حمام خواب بود ، پوست کدو را از گردنش باز کرد و به‌ گردن خودش انداخت . وقتی ملانصرالدین بیدار شد مرتب می‌گفت : تو ملایی‌ یا منم ؟ ما خودمان را گم نمی‌کنیم ، چرا ؟ برای حافظه است . برای اینکه سلولهای‌ عصبی بر خلاف سایر سلولها از اول تولد تا آخر عوض نمی‌شوند ، و الا اگر ما خاطراتمان را از دست بدهیم منیت ما از دست رفته است . این هیکل ، این‌ بدن و این وجود مادی یا روحی ما چنین ساخته شده که همان طوری که چشم و گوش و زبان و فکر دارد ، دستگاه حافظه را هم دارد . خودمان خودمان را گم‌ نمی‌کنیم و یک روز اگر از یک کسی یک مشتی خوردیم گواینکه دردش از بین‌ رفته ولی خاطره‌اش در حافظه ما وجود دارد . بنابر این شخصیت انسان که شاید در حیوانات هم همین باشد متکی بر وجود حافظه است . حالا حافظه روح احتیاج دارد ، داشته باشد . ما سر این با مادیون دعوا نداریم . او می‌گوید : من می‌بینم چشمی هست ، گوشی هست ، قبولش دارم ، روح