تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٨ - عبرت از گذشته تضمين سعادت آينده است

فتنه به اختلافات اجتماعى دلالت كند بيشتر از گرفتاريهاى فردى. در حديث از زبير بن العوّام روايت شده كه گفت

«روزگارى ما اين آيه را مى‌خوانديم و خود را مشمول آن نمى‌شمرديم در حالى كه مقصود ما بوديم و بدان عمل نكرديم تا آن گاه كه ما را در برگرفت». [٢]/ ٤٠ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ‌ و بدانيد كه خدا به سختى عقوبت مى‌كند.» خداوند كسانى را كه باعث رواج فتنه مى‌شوند عذاب مى‌كند، همچنين كسانى را كه در برابر رواج فتنه از خود واكنشى نشان نمى‌دهند و از رويارويى با آن تن مى‌زنند. آرى، در آخرت كسانى كه به امر به معروف و نهى از منكر نمى‌پردازند و از فرمان رهبرى رخ بر مى‌تابند مورد مؤاخذه قرار مى‌گيرند.

عبرت از گذشته تضمين سعادت آينده است‌

[٢٦] بر آدمى لازم است كه به هنگام پيروزى و توانمندى روزگاران ناتوانى خود را به ياد آورد تا عواملى را كه سبب پيروزى او شده است فراموش نكند و همواره آن عوامل را در نظر داشته باشد تا پيروزيى كه به دست آورده برايش بماند و پس از آن پيروزيهاى ديگرى نصيبش شود، بى‌آن كه در مسير ترقى و تعالى كه در پيش دارد لحظه‌اى توقف و درنگ حاصل شود.

وَ اذْكُرُوا إِذْ أَنْتُمْ قَلِيلٌ مُسْتَضْعَفُونَ فِي الْأَرْضِ تَخافُونَ أَنْ يَتَخَطَّفَكُمُ النَّاسُ‌ و به ياد آوريد آن هنگام را كه اندك بوديد و در شمار زبون شدگان اين سرزمين. بيم داشتيد كه مردم شما را از ميان بردارند.» اين گونه كسان به شمار اندك‌اند و از نظر اجتماعى در شمار ناتوانان و زبون شدگان. ولى خداى تعالى از همه سو و از هر حيث حامى و نگهبان آنهاست.

فَآواكُمْ وَ أَيَّدَكُمْ بِنَصْرِهِ‌ خدا پناهتان داد و يارى كرد.»