تفسير هدايت

سوره انفال

فضيلت سوره

زمينه كلى سوره

سوره الأنفال(8) آيات 1 تا 4

معناى واژهها

حق تصرف در داراييهاى عمومى

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

انفال چيست؟ و براى كيست؟

تقوى در مسائل و امور مالى

صفات شخصى مؤمنان

سوره الأنفال(8) آيات 5 تا 8

معناى واژهها

تسليم در برابر فرمانهاى خداوند سبحان

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

خدا وعده داده كه يكى از دو گروه به دست شما افتد

صاحب قدرت

سوره الأنفال(8) آيات 9 تا 14

معناى واژهها

امداد غيبى، چه زمان و چگونه؟

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

توكل، راز پيروزى

تثبيت خداوند تبارك و تعالى

سوره الأنفال(8) آيات 15 تا 19

معناى واژهها

نبرد، پايدارى و توكل

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

پايدارى به هنگام رويارويى

توكل بر خداى تعالى

سستى و پيروزى

سوره الأنفال(8) آيات 20 تا 24

معناى واژهها

پاسخ خدا همان زندگى است

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

اطاعت از رهبرى

بدترين جنبندگان نزد خدا

نبوت دعوت به زندگى است

سوره الأنفال(8) آيات 25 تا 28

پرهيز از فتنه دارايى و فرزندان

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

مسئوليت امت به هنگام بروز اختلافات

عبرت از گذشته تضمين سعادت آينده است

جاسوسى به نفع دشمن خيانت است

سوره الأنفال(8) آيات 29 تا 33

معناى واژهها

تقوى بصيرت است و كفر ضلالت و عذاب

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

آثار تقوى

راه به يارى خداوندى

وعده عذاب و زمان آن

سوره الأنفال(8) آيات 34 تا 37

ثمره هزينه كردن كافران حسرت و هزيمت است

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

سنت عذاب

سوره الأنفال(8) آيات 38 تا 40

چگونه با كفار رو به رو شويم

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

سنت پيروزى حق

فلسفه جنگ

سوره الأنفال(8) آيات 41 تا 44

خمس و رويارويى با دشمن

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

موارد خمس

موارد مصرف خمس

قضاء و قدر

تدبير خدا

سوره الأنفال(8) آيات 45 تا 49

معناى واژهها

عوامل پيروزى

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

شروط پيروزى

انگيزههاى كفار در جنگ

لحظه رويارويى

سوره الأنفال(8) آيات 50 تا 56

كافران، كيفر خود را به دست خود تدارك مىكنند

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

ارزشها فراتر از هر چيز

سوره الأنفال(8) آيات 57 تا 63

معناى واژهها

استراتژيهاى جنگ دفاع، صلح شرافتمندانه، آمادگى

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

اقدامات جنگجويانه در سپاه اسلام

خيانت و پيمان شكنى

اسباب و عوامل جنگ

سوره الأنفال(8) آيات 64 تا 69

معناى واژهها

رهبرى و امت اعتماد، ترغيب، غلبه بر مشكلات

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

نقش فرماندهى در پيكار

مظاهر قدرت مؤمنان

سوره الأنفال(8) آيات 70 تا 75

معناى واژهها

مسلمانان يك امتاند

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

اسلام در حق اسيران چگونه سفارش مىكند

صفات جامعه واحد

كفر امت واحدى است

سوره توبه

فضيلت سوره

زمينه كلى سوره

نام سوره

سوره التوبة(9) آيات 1 تا 5

معناى واژهها

آخرين هشدار به دشمنان اسلام

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

چرا اين معاهدهها ملغى شد

تجديد پيمان ممنوع

سوره التوبة(9) آيات 6 تا 11

خيانت مشركان در وراى الغاى معاهده

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

ابلاغ امر رسالت

مشركان هم پيمان

توبه درگاه رحمت الهى است

سوره التوبة(9) آيات 12 تا 15

حكم كسانى كه پيمانهاى خود مىشكنند

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

با پيشوايان كفر بجنگيد

سوره التوبة(9) آيات 16 تا 22

پاداش مجاهدان نزد خدا بزرگتر است

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

ايمان راستين

عمل صالح اصل است نه ظاهر

سوره التوبة(9) آيات 23 تا 27

معناى واژهها

جهاد برترين وظيفه مؤمن

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

پايدارى مجاهد در برابر فشارهاى اجتماعى

درسهايى از حنين

سوره التوبة(9) آيات 28 تا 31

معناى واژهها

حكم خداى تعالى در باب نجس بودن مشركان

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

مشركان نجساند

مشركان چه كسانند و وظيفه ما در برابر آنها چيست؟

مظاهر شرك

سوره التوبة(9) آيات 32 تا 35

انحراف اهل كتاب از آيينهاى الهى

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

توطئههايى عليه دين خدا

اهداف رسالت

پردازشهاى عملى احبار و رهبان

گنج، كدام است؟

سوره التوبة(9) آيات 36 تا 40

معناى واژهها

به تعويق افكندن، عقده جاهلى و بسيج ضرورت جهادى

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

ماههاى حرام عقايد و آراء جاهلى

مراد از به تعويق افكندن(نسىء) چيست؟

سنت تحرك در زندگى

مسئله هجرت و پيروزى

سوره التوبة(9) آيات 41 تا 45

معناى واژهها

بسيج عمومى و بهانه تراشيهاى منافقان

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

بسيج نيرو و جهاد

موضع منافقين

معرفى طبقات فاسد اجتماع

سوره التوبة(9) آيات 46 تا 52

منافقان بدين گونه از جهاد سر بر مىتابند

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

جهاد چيست؟

ستون پنجم

رجوع به سوابق

هدف منافقين

شناخت منافقان پس از پيروزى

به هنگام مصائب چه وظيفهاى داريم؟

پيروزى يا شهادت

سوره التوبة(9) آيات 53 تا 57

معناى واژهها

منافقان و تظاهر به دين

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

انفاق منافقان يا از روى ريا است يا از ترس

چرا توانگران با دين مخالفت مىورزند؟

سوره التوبة(9) آيات 58 تا 60

صدقات چگونه مصرف مىشوند؟

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

انتساب مصلحتى

صدقات در چه مواردى مصرف مىشوند؟

سوره التوبة(9) آيات 61 تا 63

منافقان در راه منازعه با رسول(ص) و جلب خشنودى مردم

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

كانالهاى خبرى در اسلام

منافقان وابستگى خود را چگونه اثبات مىكردند؟

سوره التوبة(9) آيات 64 تا 68

منافقان مسخره مىكنند و از سوى خدا وعده آتش جهنم مىيابند

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

ترس منافقان از رسوايى

چه وقت منافق مجرم مىشود

سرانجام نفاق آتش است

سوره التوبة(9) آيات 69 تا 72

چنين بود عاقبت استهزاء كنندگان

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

درسهايى از تاريخ

صفات مؤمنان

سوره التوبة(9) آيات 73 تا 78

خداوند تعالى منافقان را به مال و ثروت دنيوى مىآزمايد

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

جهاد با كفار و منافقان

برخى از صفات منافقان

بىنيازى و توانگرى نردبان كفر

سوره التوبة(9) آيات 79 تا 83

مؤمنان را مسخره مىكنند

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

هر كس مردم را همان گونه كه خود هست مىپندارد

آيا مىتوان براى منافق طلب آمرزش كرد؟

تخلف از شركت در جهاد

موضوع مقام نبوت در برابر تخلف كنندگان از جنگ

سوره التوبة(9) آيات 84 تا 89

معناى واژهها

نه، براى ارزشهاى مادى بلكه براى جهاد

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

سلب مشروعيت از منافقان

شمار و تجهيزات، ملاك نيست

موضع جامعه در برابر جهاد

1 - منافقان

2 - مؤمنان

سوره التوبة(9) آيات 90 تا 92

عذرداران و عذرتراشان

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

باديهنشينان معذور

چه كسى حق دارد كه به جهاد نرود؟

جهاد صاحبان عذر

كارها وابسته به نيتهاست

سوره التوبة(9) آيات 93 تا 96

منافقان از خوارى در خانه نشستن تا خوارى عذر آوردن

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

چه كسى صاحب حرج است؟

خشم مردم

ديد دينى و اسلامى

سوره التوبة(9) آيات 97 تا 99

موضعگيريهاى اعراب باديه نشين در برابر امر نبوت

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

برخى صفات اعراب

سوره التوبة(9) آيات 100 تا 102

معناى واژهها

موضعگيرى مردم در برابر جهاد

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

طبقات مؤمنان

صف مقابل مؤمنان

مردم سست ايمان

سوره التوبة(9) آيات 103 تا 106

معناى واژهها

از صدقات تا تطهير

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

صدقه به اكراه

پذيرفتن خدا صدقات را

آنها كه كار خود را به خدا محول مىكنند

سوره التوبة(9) آيات 107 تا 110

رسالت مسجد و مسجد ضرار

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

مسجد ضرار

اساس و اهداف مسجد

سوره التوبة(9) آيات 111 تا 112

صفات مجاهدان

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

رابطه خدا با بنده، خريد و فروخت

صفات مؤمنان

سوره التوبة(9) آيات 113 تا 116

معناى واژهها

پيوستگى و خويشاوندى و امر رسالت

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

شرايط استغفار

سوره التوبة(9) آيات 117 تا 118

اطاعت به هنگام سختى

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

شفاعت چه زمان و براى چه؟

در تنگناى زندگى

سوره التوبة(9) آيات 119 تا 122

معناى واژهها

مجاهدان به سوى عمل صالح گام بر مىدارند

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

آنچه بر مؤمن واجب و انجام آن اولى است

صفات يك تجمع دينى

هر كس به قدر ذرهاى هم نيكى كند پاداش آن را خواهد ديد

امت اسلامى و وظيفه او در تبليغ دين

صفات فقهاء

سوره التوبة(9) آيات 123 تا 127

موضعگيرى منافقان در برابر قرآن

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

نبرد با نزديكترين دشمن

موضع ما و موضع ايشان

چه وقت هدايت سبب گمراهى مىشود؟

تفسير خطا از حوادث و سبب آنها

سوره التوبة(9) آيات 128 تا 129

صفات رسول الله(ص)

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

سيرت رسول الله(ص)

اگر به او ايمان نياورند

سوره يونس

فضيلت سوره

زمينه كلى سوره

سوره يونس(10) آيات 1 تا 2

چرا فرستادگان خدا را تكذيب مىكنند؟

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

معنى حروف مقطعه قرآنى

سوره يونس(10) آيات 3 تا 6

آياتى براى مردمى كه پروا مىكنند

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

ربوبيت صفت ذاتى است

از اهداف خلق

رابطه ميان زندگى و پرهيزگارى

سوره يونس(10) آيات 7 تا 10

كفر و ايمان، اسباب و نتايج

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

آيا به ديدار خدا اميد دارى؟

نمونه عكس

بهرهمندى مؤمنان

سوره يونس(10) آيات 11 تا 14

امتحانى الهى

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

عجله، كار شيطان

طغيان بصيرت را تيره مىسازد

هلاكت سرانجام مجرمان و سنت زندگى

سوره يونس(10) آيات 15 تا 17

آن كه به آخرت ايمان ندارد آيات خدا را در نمىيابد

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

ايمان طريق معرفت

دلايل الهى رسالت

سوره يونس(10) آيات 18 تا 20

وحدانيت خداى سبحان

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

چه كسى را شفيع مىسازيم؟

سبب اختلاف

آرى براى اختيار

سوره يونس(10) آيات 21 تا 23

به هنگام خطر بنده به خدا روى مىآورد

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

مكر پس از رحمت

كفران بعد از شكر

سوره يونس(10) آيات 24 تا 27

معناى واژهها

سراى نابودى و سراى سلامت

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

وحدت آفرينش و تدبير

به سوى سراى سلامت

كيفر گناهان

سوره يونس(10) آيات 28 تا 30

معناى واژهها

آيا شريكان در روز بازپسين سودمند مىافتند

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

پرده بالا مىرود

تبرى از مسئوليت

سوره يونس(10) آيات 31 تا 33

تدبير نشان پروردگار است و فسق حجاب بصيرت است

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

روزى زمين و آسمان

آفريننده چه كسى است؟

چرا انحراف؟

سوره يونس(10) آيات 34 تا 36

بشر از گمان تا يقين

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

كفر پس از معرفت

صلاح از خداست

گمان و يقين

سوره يونس(10) آيات 37 تا 40

قرآن، كفار را به مبارزت مىطلبد

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

دروغ پنداشتن قرآن

انگيزههاى انديشه

سوره يونس(10) آيات 41 تا 46

بيزارى از آنان كه در دلهايشان بيمارى است

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

اصولى بودن پيوندها

ذات، خاستگاه هدايت

سوره يونس(10) آيات 47 تا 52

معناى واژهها

هر امتى را سررسيدى است

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

آمدن رسول و شرط تعيين وقت

سنتهاى الهى در زندگى

سوره يونس(10) آيات 53 تا 58

معناى واژهها

قرآن، موانع ايمان را در هم مىشكند

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

در آستانه حقايق

ياد كردن آخرت آغاز حركت

وعده حق

سعادت حقيقى

سوره يونس(10) آيات 59 تا 61

معناى واژهها

حرمت تشريع بدون إذن خدا

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

وحى، راه هدايت

مراقبت الهى

سوره يونس(10) آيات 62 تا 65

دوستان خدا، بشارت و عزت

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

آيا ما در زمره اولياء خدا هستيم؟

بشارت براى چه كسى؟

عزت از آن كيست؟

سوره يونس(10) آيات 66 تا 70

شرك از پندار تا وهم

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

همه چيز از آن خداست

تدبير خدا

خدا نه صاحب فرزند است و نه خود فرزند كسى است

عاقبت افتراء

سوره يونس(10) آيات 71 تا 73

معناى واژهها

مبارزه نوح با كافران در پرتو رسالت خويش

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

توكل، سلاح مؤمن

صدق رسالت و رسول

سوره يونس(10) آيات 74 تا 78

معناى واژهها

خدا اين چنين بر دلهاى تجاوزكاران مهر مىنهد

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

خط رسالت

موسى و فرعون نمونه بارز

رد رسالت

نخوت جاهليت

سوره يونس(10) آيات 79 تا 86

معناى واژهها

شكست، فرجام مستكبران

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

لحظه موعود فرا رسيد

يارى خدا

توكل سلاح برنده

بينش در كشمكش

سوره يونس(10) آيات 87 تا 93

معناى واژهها

خدا پيامبرش را چنين يارى مىكند

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

ضرورت تجمع

دعوت عليه كافران

استجابت دعوت

اختلاف پس از علم

سوره يونس(10) آيات 94 تا 98

معناى واژهها

توبه قوم يونس در زمان مناسب

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

از شك تا يقين

چگونه گرفتار خسران مىشوى؟

تكذيب سنت اجتماعى

سوره يونس(10) آيات 99 تا 103

بينشهاى گزينش درست

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

ايمان، ماده آزمون

ايمان و مشيت خدا

آيا ما مىانديشيم؟

عذاب خدا، كى؟ و چگونه؟

سوره يونس(10) آيات 104 تا 109

پيامبر، اقدام كننده به رسالت و شاهد بر مردم

رهنمودهايى از آيات

شرح آيات

موضع رسول الله

مسئوليت پيامبر

مسئوليت مردم

تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٠٨ - پرده بالا مىرود

/ ٣٦٨

آيا شريكان در روز بازپسين سودمند مى‌افتند

رهنمودهايى از آيات

در آيات پيشين قرآن به مسئله‌اى اشارت داشت كه شريكان نه سود مى‌دهند نه زيان و مثلى چند ارائه داد در اين باب كه آنچه كارساز آدمى است اعتقاد به يكتايى خداوند و طرد هر گونه شريكى است براى او.

در اين چند آيه صحنه‌اى از صحنه‌هاى روز جزا را مجسم مى‌كند كه مشركان با آنچه شريك خدا قرار مى‌دادند در يك مكان جمع شده‌اند در آنجا شركاء را از مشركان جدا مى‌كنند و آنها به كلى منكر آن مى‌شوند كه مشركان آنها را مى‌پرستيده‌اند. به عبارت ديگر اصلا از اين كه كسانى كمر به پرستش آنها بسته باشند بى خبر بوده‌اند. آيا كسى كه نداند كه چه كسانى او را عبادت مى‌كرده‌اند، چه سودى به آنها مى‌تواند برساند.

در آنجا معلوم مى‌شود كه هر كس براى آخرت خود چه فرستاده است. آن گاه همگى به نزد مولاى حقيقى خود باز گردانيده مى‌شوند تا پاداش خود بستانند در حالى كه مشركان پراكنده شده‌اند و از بتانشان كارى برنمى‌آيد.

/ ٣٦٩

شرح آيات

پرده بالا مى‌رود

[٢٨] در روز قيامت حقايق آشكار مى‌شود آن سان كه كسى را ياراى انكار آنها نيست ما مردمى كه در اين دنيا هستيم وقتى صحنه‌هاى آن روز را در نظر