تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٠٤ - سلب مشروعيت از منافقان

برخى اساس هر ارزشى است بى مقدار جلوه دهد، مسلمانان را از نماز خواندن بر جنازه منافق و ايستادن بر سر قبر او به عنوان تكريم او منع كرده است. كسى كه كافر زيسته و فاسق مرده در خور هيچ تكريمى نيست هر چند داراى ثروتى فراوان و قوم و قبيله‌اى نيرومند باشد، زيرا كثرت مال و كثرت ياران چيزهايى است كه خداى تعالى براى امتحان بندگان خود به آنان عطا كرده است هر گاه آنها را در اعمال خدايى به كار برند منشأ خيراند و اگر نه سبب عذاب در دنيا و آخرت مى‌شوند.

منافقان توانگر همواره از جهاد سرپيچى مى‌كردند و از پيامبر مى‌خواستند كه رخصت دهد تا با كسانى كه جهاد بر آنان مقرر نيست چون زنان و كودكان و بيماران در خانه بمانند، بدون اين كه بفهمند كه اين عمل خود اهانتى است كه در حق خود روا مى‌دارند و سبب اخراج آنان از عرصه اجتماعى مسلمانان مى‌شود.

اما پيامبر و مؤمنان با مال و جان خود در راه خدا جهاد مى‌كنند/ ٢٤٢ و در اين جانبازى و فداكارى خيراتى حاصل مى‌كنند كه در خانه نشستگان بدان دسترسى نخواهند يافت. آرى، مجاهدان در راه خدا در دنيا پيروزى و رفاه حاصل مى‌كنند و در آخرت از نعيم بهشتى كه خداوند براى آنها مهيا كرده است تمتع مى‌يابند.

بهشتهايى كه آب در زير درختانش جارى است و آنان همواره در آنجا خواهند بود.

و اين است رستگارى بزرگ.

در اين آيات سخن از ارزشهاى ايمان و جهاد است و بى ارج ساختن ارزشهاى مادى جاهلى كه بر اساس ثروت و كثرت ياران پى‌ريزى شده است.

شرح آيات

سلب مشروعيت از منافقان‌

[٨٤] شخصى كه مى‌ميرد عطوفت و شفقت ديگران را بر مى‌انگيزد ولى منافق اگر بميرد واجب است كه مورد احترام واقع نگردد، زيرا اگر او را محترم دارند چنان پنداشته مى‌شود كه اعمال فاسد و كردارهاى ناپسند اوست كه مورد احترام قرار مى‌گيرد و از اين رو خداوند پيامبرش را از انجام مراسم معمول كه براى‌