تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٩٤ - بىنيازى و توانگرى نردبان كفر

آيا پاداش احسان جز احسان است؟ نبايد از پيامبرى كه آنان را از جاهليتشان رهانيده است سر تسليم فرود آورد؟

فَإِنْ يَتُوبُوا يَكُ خَيْراً لَهُمْ وَ إِنْ يَتَوَلَّوْا يُعَذِّبْهُمُ اللَّهُ عَذاباً أَلِيماً فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ پس اگر توبه كنند خيرشان در آن است و اگر رويگردان شوند خدا به عذاب دردناكى در دنيا و آخرت معذبشان خواهد كرد.» لازم به ذكر است كه طايفه‌اى از منافقان پنداشته بودند كه دولت اسلام ناتوان است از اين رو با خود مى‌گفتند در چنين حالتى فرصت را از دست ندهند و در برابر آن قد علم كنند و چون رازشان فاش شد آن گاه بگويند كه توبه مى‌كنيم. ولى زمانى مى‌رسد كه ديگر راهها به رويشان بسته مى‌شود و ديگر كسى ياريشان نمى‌كند و در گروهشان داخل نمى‌گردد. آرى، در چنين حالى

وَ ما لَهُمْ فِي الْأَرْضِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا نَصِيرٍ آنها را در روى زمين نه دوستدارى خواهد بود و نه مددكارى.»

/ ٢٣٠

بى‌نيازى و توانگرى نردبان كفر

[٧٥] اين حالت نفاق آميز يك بار ديگر تجلى خواهد كرد و آن هم زمانى است كه بعضى از فقرا به برخى از توانگران بچسبند و چنان پندارند كه به زودى به عهدى كه با خدا بسته‌اند وفا خواهند كرد و از مال و ثروتى كه به دست مى‌آورند انفاق مى‌كنند و كارهاى نيك انجام مى‌دهند ولى چون توانگر شوند راه دگرگون مى‌كنند، آن سان كه گويى هيچ تعهدى به گردن نگرفته‌اند. چرا؟

زيرا، آن گاه كه به دين تظاهر مى‌كردند هنوز لذت مال و ثروت را نچشيده بودند و به مال اندوزى و آزمندى و نوشخوارى خو نگرفته بودند. اكنون كه به اين مواهب مادى دست يافته‌اند مى‌ترسند كه اگر گشاده دستى كنند به تنگدستى افتند از اين رو بخل را بهترين طريق حفظ اموال خود مى‌شمارند.

وَ مِنْهُمْ مَنْ عاهَدَ اللَّهَ لَئِنْ آتانا مِنْ فَضْلِهِ لَنَصَّدَّقَنَّ وَ لَنَكُونَنَّ مِنَ الصَّالِحِينَ‌ بعضى با خدا پيمان بستند كه اگر از فضل خود مالى نصيبمان كند،