تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٨ - پايدارى به هنگام رويارويى

شرح آيات

پايدارى به هنگام رويارويى‌

[١٥] نيروى مؤمنان از اراده خداوند منبعث شده. مؤمنان شمشير برنده خداونداند از اين رو آنان را به هنگام رويارويى با دشمن به مقاومت فرا مى‌خواند و از آنان مى‌خواهد كه هرگز روى در گريز نياورند.

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفاً فَلا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبارَ اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! چون كافران را حمله‌ور ديديد در هزيمت پشت مكنيد.» [١٦] در اينجا براى ترك ميدان جنگ تنها يك استثناء وجود دارد و آن در موردى است كه آنان كه ميدان را ترك مى‌گويند بدان هدف باشد كه با نيروى بيشترى باز گردند يا در موقعيت رزمى بهترى قرار گيرند، مثلا صحراى مسطح را رها كنند و به سوى خندق روند و از اين قبيل موارد.

وَ مَنْ يُوَلِّهِمْ يَوْمَئِذٍ دُبُرَهُ إِلَّا مُتَحَرِّفاً لِقِتالٍ أَوْ مُتَحَيِّزاً إِلى‌ فِئَةٍ جز آنها كه براى ساز نبرد باز مى‌گردند يا آنها كه به يارى گروهى ديگر مى‌روند.» از اين آيه بر مى‌آيد كه قرآن به برگزيدن موقعيت مناسب و نيروى مناسب براى ادامه نبرد اهميت بسيار مى‌دهد و فقط نبايد به يارى خدا متكى شد.

فَقَدْ باءَ بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ‌ هر كس كه پشت به دشمن كند مورد خشم خدا قرار مى‌گيرد.» خشم خداوند كه به صورت شكست يا دادن تلفات بسيار پديدار مى‌شود و هر كه پشت به دشمن نكند و از پيشتازى باز نايستد هم شاهد پيروزى را در آغوش مى‌گيرد و هم از شمار تلفات و خسارات او كاسته مى‌شود. آرى، آن كه مى‌گريزد

وَ مَأْواهُ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ و جايگاه او جهنم است و جهنم بد جايگاهى است.»