تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٥٤ - شرح آيات

گرفت. كافران از ثروت خود براى بازداشتن مردم از راه خدا استفاده مى‌كردند و اين از مواردى است كه ثروت موجب وبال و گناه مى‌شود. در اين آيات سخن از مالى است كه براى مصارف خير مقرر مى‌گردد يعنى خمس غنايمى است كه هر كس به دست آورده و يا به گونه‌اى بهره‌مند شده است.

همچنين در اين آيات از اهميت انفاق و دشواريهايى كه مسلمانان در روز بدر تحمل كردند ذكرى به ميان آمده. خداوند به بركت اسلام مسلمانان را پيروز گردانيد با آن كه دشمن را بر آنان از جنبه‌هايى برترى بود. مثلا مسلمانان در قسمت پايين دست وادى بودند و كافران در قسمت بالاى آن حتى مسلمانان چنان كه بايد به موقع كارهاى خود ساخته نكرده و برخى خلف وعده كرده بودند. ولى خداوند مقدر كرده بود كه حجت خويش بر خلق تمام كند و آنان را با اظهار بينات و حجج به امر رسالت خويش راه بنمايد. اگر تقدير خداوندى نبود مسلمانان را ياراى آن نبود كه آن را سدى را كه كفار در برابر نشر رسالت كشيده بودند در هم بشكنند. چون دو گروه در مقابل يكديگر ايستادند خداوند شمار كافران در چشم مسلمانان اندك نمود و شمار مسلمانان در چشم آنان اندك. تا اين امر سبب پيكار شود و در اين پيكار اسلام پيروز گردد.

/ ٦٠

شرح آيات

[٤١] بدون قدرت مالى جامعه اسلامى توازن و قدرت را در برابر دشمنان از دست مى‌دهد و نمى‌تواند به حيات خود ادامه دهد. خمس يكى از منابع درآمد جامعه اسلامى است. مى‌گوييم جامعه اسلامى و مرادمان از آن كيانى است در غياب دولت بر پاخاسته يا كيانى است كه خود را بر دولت تحميل كرده است و شكل و راه و روش آن را رقم مى‌زند. هم چنان كه احزاب سياسى و گروه‌هاى فشار در دمكراسيهاى غربى شكل معينى از دولت را به وجود مى‌آورند.

بدين گونه جامعه اسلامى خود داراى شخصيت مستقلى است نيرومندتر از دولت. جامعه اسلامى به عنوان يك شخصيت مستقل متكى بر شعائر دينى است‌