تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٨ - سنت عذاب

كرد. سخن از غاصبان مسجد الحرام است

وَ ما لَهُمْ أَلَّا يُعَذِّبَهُمُ اللَّهُ وَ هُمْ يَصُدُّونَ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ ما كانُوا أَوْلِياءَهُ إِنْ أَوْلِياؤُهُ إِلَّا الْمُتَّقُونَ وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ‌ چرا عذابشان نكند، حال آن كه مردم را از مسجد الحرام باز مى‌دارند و صاحبان آن نيستند! صاحبان آن تنها پرهيزگارانند ولى بيشترينشان نمى‌دانند.» اينان از فلسفه مساجد و نقش حساس آنها در هدايت مردم و يارى آنها بر ضد ستمكاران بى‌خبرند.

[٣٥] اما كسانى كه مساجد را مراكز لهو و ريشخند به ارزشهاى والاى اسلامى كردند نمازشان در بيت الحرام (كه مقدس‌ترين مكانهاى روى زمين است) جز صفير كشيدن/ ٥٢ و دست زدن نيست.

وَ ما كانَ صَلاتُهُمْ عِنْدَ الْبَيْتِ إِلَّا مُكاءً وَ تَصْدِيَةً و دعايشان در نزد خانه كعبه جز صفير كشيدن و دست زدن هيچ نبود.» و عذاب خدا كه به دست مؤمنان بر سر آنان خواهد آمد به همين سبب است كه به هنگام نماز و دعا صفير مى‌كشيدند و دست مى‌زدند و مورد چنين خطابى واقع شدند

فَذُوقُوا الْعَذابَ بِما كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ‌ پس به پاداش انكارتان عذاب را بچشيد.» از ابن عباس روايت شده كه عربها عريان بر گرد كعبه طواف مى‌كردند و صفير مى‌كشيدند و دست مى‌زدند و روايت شده كه چون رسول اللَّه به نماز مى‌ايستاد دو مرد از بنى عبد الدار در جانب راست او مى‌ايستادند و صفير مى‌كشيدند و دو مرد در جانب چپ او مى‌ايستادند و دست مى‌زدند و بدين گونه نماز او را بر هم مى‌زدند.

خداوند آنها را در جنگ بدر به هلاكت رسانيد. خداوند به آن چهار تن و به بقيه بنى عبد الدار مى‌گويد: «اينك عذاب را بچشيد».

سخن آخر آن كه: اين آيه و آيه قبل از آن به گونه‌اى آشكار دلالت دارند بر اين كه قدرتهايى كه مردم را از رفتن به زيارت كعبه باز مى‌دارند و مانع اعمال‌