تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٧٩ - ايمان و مشيت خدا

ننمود.

شرح آيات

ايمان، ماده آزمون‌

[٩٩] خداوند زندگى را خلق كرده تا در آن مردم را بيازمايد و ماده آزمايش را ايمان قرار داده است خداوند تعالى در امر ايمان مردم را آزادى داده است. خدا مى‌توانست همان گونه كه به بندگان خويش نعمت بينايى داده است نعمت ايمان هم مى‌داد. و هم چنان كه روز را روشنى داده دل او را نيز به نور ايمان روشن مى‌ساخت. ولى خدا چنين نكرد. پس بر ماست كه مردم را به ايمان مجبور نسازيم.

وَ لَوْ شاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعاً أَ فَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ‌ اگر پروردگار تو بخواهد، همه كسانى كه در روى زمين‌اند ايمان مى‌آورند. آيا تو مردم را به اجبار وا مى‌دارى كه ايمان بياورند.» يعنى آيا تو بر مردم پيوسته فشار مى‌آورى كه مؤمن شوند. اين كارى است كه با حكمت آزمايش منافات دارد. آزمايش زمانى صورت مى‌گيرد كه در سايه آزادى به عمل آيد.

ايمان و مشيت خدا

[١٠٠] ايمان چون ديگر اعمال نيست كه بشر بدان قيام كند، بلكه بخشى از آن/ ٤٦١ وابسته به مشيت خداست. يعنى همانند پيروزى در جنگ است كه نمى‌توان صد درصد به آن يقين داشت.

وَ ما كانَ لِنَفْسٍ أَنْ تُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ‌ جز به اذن خدا هيچ كس را نرسد كه ايمان بياورد.» خداوند روح آدمى را رخصت داده كه از نور ايمان پرتوى گيرد پس از آن كه براى اقتباس نور مهيا شد و از طريق عبادت و زارى به درگاه او به مقام وصل به‌