تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٠٩ - تبرى از مسئوليت

مجسم كنيم براى توضيح آن حقيقت ما را كفايت مى‌كند. چرا؟

زيرا آنچه ميان ما و فهم حقيقت فاصله افكنده است غفلت است يا غرور است و يا خودپسندى. تصور كن كه در آن روز پرده‌هاى غفلت به كنارى مى‌رود. و غرور از ما دور مى‌شود و ما به حالتى در مى‌آييم كه مى‌توانيم حقيقت را بدون پرده ببينيم. در اينجا گفتگويى كه ميان بتان و مشركان صورت مى‌گيرد و ما را با حقيقتى روشن آشنا مى‌سازد.

وَ يَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعاً و روزى همه آنها را در محشر گرد آوريم.» يعنى آنها را كه شريك خدا مى‌پنداشتند و مشركان را.

ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُوا مَكانَكُمْ أَنْتُمْ وَ شُرَكاؤُكُمْ‌ سپس مشركان را گوييم شما و بتهايتان در مكان خود قرار گيريد.» يعنى منتظر بمانيد تا از شما پرسش شود. سپس آن دو فرقه را از هم دور گرداند.

فَزَيَّلْنا بَيْنَهُمْ وَ قالَ شُرَكاؤُهُمْ ما كُنْتُمْ إِيَّانا تَعْبُدُونَ‌ سپس آنها را از يكديگر جدا مى‌كنيم و بتهايشان مى‌گويند: شما هرگز ما را نمى‌پرستيده‌ايد.» آرى، بتان پرستش پرستندگان خود را انكار مى‌كنند هم چنان كه در آيه ديگر آمده ملائكه هم پرستش پرستندگان خود را انكار مى‌كنند.

تبرى از مسئوليت‌

[٢٩] و بتان كه مورد پرستش بت‌پرستان بودند مى‌گويند كه ما از پرستش اين قوم بى خبر بوده‌ايم.

/ ٣٧٠ فَكَفى‌ بِاللَّهِ شَهِيداً بَيْنَنا وَ بَيْنَكُمْ إِنْ كُنَّا عَنْ عِبادَتِكُمْ لَغافِلِينَ‌ خدا به شهادت ميان ما و شما كافى است كه ما از پرستش شما هرگز آگاه نبوده‌ايم.» خواه اين شريكان بتان سنگى باشند يا جن‌ها يا ملائكه يا حتى بتان بشرى. پس همگى از اطاعت و عبادت مشركان بى خبر بوده‌اند زيرا آنها مشغول‌