تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٢٤ - رهنمودهايى از آيات

/ ١٤٣

جهاد برترين وظيفه مؤمن‌

رهنمودهايى از آيات

براى آن كه امّت اسلامى آماده مبارزه گردد، ضرورى است كه همه افراد آن به عنوان يك اصل اساسى و از سر اخلاص بدان انتساب جويند و هيچ يك از خويشاوندان و نزديكان خود را- اگر كفر را بر ايمان ترجيح مى‌دهند- در شمار خويشاوندان و نزديكان نياورند. زيرا خلل در انتساب سبب خلل در ايمان مى‌شود.

اگر پدر و برادر و همسر و خاندان يا مال و تجارت و مسكن براى فردى دوست داشتنى‌تر از ايمان او به خدا و رسولش و جهاد در راه خدا باشد بايد منتظر امر خدا باشد و بداند كه خدا براى ظالمان و فاسقان هدايت و رستگارى نمى‌آورد.

نظير اين خلل و اثر منفى آن در مبارزه و پيكار در روز حنين نمودار شد، زيرا در اين روز سپاه اسلام به افزونى شمار خود مغرور شد نه به ايمان خود و ديديم كه اتكاء به آلت وعدت برايشان سودى نداد و منهزم شدند و زمين با همه گشادگى‌اش بر آنان تنگ شد. ولى خداوند بر دل پيامبر خود و مؤمنان آرامش فرستاد آن سان كه دلهايشان مطمئن گرديد و لشكرهايى از سوى خود بفرستاد و كافران گريختند و به عذابى دردناك گرفتار آمدند.

/ ١٤٤ البتّه آن هزيمت تجربه‌اى بود كه در نفوس مسلمانان تأثيرى بسزا داشت و سبب شد كه آنان توبه كنند و خداوند توبه‌شان بپذيرفت زيرا خداى تعالى آمرزنده و مهربان است.

در اين آيات به بيان برخى از شروط اجتماعى جهاد پرداخته شده و در آيات پيش به بيان شرايط روحى و فرهنگى آن پرداخته بود.