شرط قبول توبه ماهیت دار را ) و دو تای آخر شرط کامل شدن توبه هستند .
حالا این شش تا چیست ؟ فرمود : « اولها الندم علی ما مضی » . اولین شرط ( رکن ) توبه پشیمانی‌ و حسرت وتأسف و آتش درونی و ناراحتی بر آنچه که گذشته است ، می‌باشد .
یعنی توبه آنوقت واقعا توبه است که شما نگاهی به صحیفه سیاه اعمال‌ گذشته خودتان بکنید ، یکمرتبه یک ندامتی ، یک پشیمانی زیادی ، یک‌ تأسف و حسرت فوق العاده‌ای در شما ایجاد شود و دلتان آتش بگیرد که این‌ چه کاری بود که من کردم ؟ ! دیده‌اید گاهی انسان یک کاری میکند ، بخیال‌ اینکه برایش سود دارد . بعد از اینکه آن را انجام میدهد یک وقت می‌بیند که این کار برایش مثلا ده هزار تومان ضرر داشته است . وقتی که می‌فهمد این کارش اشتباه بوده است ، می‌گوید : آخ ! و انگشتا سبابه اش را می‌گزد ، ای وای ! چرا من این کار را کردم ؟ ! اسم این را می‌گذارند پشیمانی ، ناراحتی ، که گاهی می‌گویند : آقا ! یک کاری کردم والان بقدری پشیمانم که‌ اگر پشیمانی شاخ میداشت ، من شاخ در آورده بودم ! شرط اول توبه کردن‌ چنین پشیمانی و ندامتی است . خدای ناخواسته لب به یک حرام مثلا شراب‌ آلوده‌ای ، یکدفعه فکر میکنی که آخر قرآن درباره شرابخواری چه گفته است ؟ قرآن گفته است .
« یا ایها الذین آمنوا انما الخمر و المسیر و الانصاب و الازلام رجس من‌ عمل الشیطان فاجتنبوه لعلکم تفلحون »[١] .
شراب ، قمار و آن کارهای بت پرستی ، پلیدی است ، اگر صلاح

[١] سوره مائده ، آیه . ٩٠