گفتارهای معنوی - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣
تربیت عبارت است از یک سلسله عوامل که موجودات زنده برای رشد شان به آنها احتیاج دارند . مثلا یک گیاه برای رشد و نموش به آب و خاک احتیاج دارد ، به نور و حرارت احتیاج دارد . یک حیوان را دارد ، به علاوه یک سلسله احتیاجات انسانی که همه آنها در کلمه تعلیم وتربیت جمع است . این عوامل به منزله غذاهائی است که باید به یک موجود زنده برسد تا رشد بکند . باور نکنید که یک موجود زنده بتواند بدون غذا رشد بکند . قوه غاذیه یکی از لوازم زندگی موجود زنده است . دومین چیزی که موجود زنده به آن احتیاج دارد امنیت است . امنیت یعنی چه ؟ یعنی موجود زنده چیزی را در اختیار دارد ، حیات دارد ، لوازم و وسائل حیات را هم دارد . باید امنیت داشته باشد ، تا آنچه را دارد ازاو نگیرند یعنی از ناحیه یک دشمن ، از ناحیه یک قوه خارجی ، آنچه دارد از او سلب نشود . انسان را در نظر میگیریم . انسان هم به تعلیم وتربیت احتیاج دارد و هم به امنیت یعنی جان دارد ، جانش را از او نگیرند ، ثروت دارد ، ثروتش را از او نگیرند ، سلامت دارد ، سلامتش را از او نگیرند ، آنچه را دارد از او نگیرند . سومین چیزی که هر موجودی زندهای به آن احتیاج دارد آزادی است . آزادی یعنی چه ؟ یعنی جلوی راهش را نگیرند ، پیش رویش مانع ایجاد نکنند . ممکن است یک موجود زنده امنیت داشته باشد ، عوامل رشد هم داشته باشد ، ولی در عین حال موانع جلوی رشدش را بگیرند . فرض کنید که شما میخواهید گیاهی را رشد بدهید ، علاوه