« الرحیم ، الحمد لله رب العالمین » باز اگر وسط نماز پایت درد آمد ، آرام بگیر ، سکوت کن ، خودت را راحت کن ، بعد دو مرتبه ادامه بده . با آرامش و طمأنینه باید باشد . هم روحت باید طمأنینه داشته باشد و هم‌ جسمت .
می‌آئیم سراغ سایر قسمتهای نماز . نماز توجه به خداست . توجه به غیر خدا شرکت است ولی در عین حال به ما می‌گویند در نماز بگو السلام علینا و علی عباد الله الصالحین سلام بر ما ، سلامت بر ما و بر جمیع بندگان شایسته‌ خدا . اعلام صلح و صفا با همه بندگان صالح خدا می‌کنی . به قول امروزیها اعلام همزیستی مسالمت آمیز با همه افراد شایسته می‌کنی . در حال نماز می‌گوئی من با هیچ بنده شایسته‌ای سر جنگ ندارم ، چون اگر با بنده‌ شایسته‌ای سر جنگ داشته باشم خود ناشایسته‌ام . می‌گوئید السلام علینا و علی‌ عباد الله الصالحین با روح عبادت که حضور قلب به خداست ارتباطی ندارد . ولی در اسلام روح و پیکر عبادت ، با مسائل تربیتی آمیخته است . نماز ضمن اینکه مرکب تقرب پروردگار است ، مکتب تربیت هم هست . به اینکه‌ از نظر مسائل معنوی هر چه انسان خودش و دیگران را فراموش بکند بهتر است ، اما از نظر اجتماعی فراموش نکردن دیگران لازم وضروری است .
در سوره حمد [١] که جزء قطعی نماز است می‌گوئیم : « ایاک نعبد

[١] سوره حمد باید در هر نمازی خوانده شود، لا صلوش الا بفاتحة الکتاب‌

نماز بدون حمد وجود ندارد . در مورد سوره ، از هر سوره‌ای که خواستید می‌توانید انتخاب بکنید ولی " حمد " را حتما باید بخوانید .