گفتارهای معنوی - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢٤
ملاک فروتری چیست ؟ این سئوال بود حال ببینیم جواب چیست ؟ آیا ما میتوانیم علم را ملاک و معیار انسانیت قرار بدهیم و بگوئیم که انسانها ازنظر زیست شناسی با یکدیگر مساوی هستند ولی یک چیز هست که اکتسابی یعنی بدست آوردنی است وبا آن میعار ، انسانیت باغیر انسانیت تفاوت میکند مرزی است میان انسان برتر و انسان فروتر ، وآن دانش است . هر اندازهکه انسان آگاهی و دانش بیشتری پیدا کند ، انسانتر است وهر اندازه که از علم و دانش بی بهره تر باشد ، از انسانیت بی بهره تر است ، بنابر این دانش آموز کلاس اول از کسی که هنوز به مدرسه نرفته انسانتر است . دانش آموز کلاس دوم از دانش آموز کلاس اول انسانتر است و همینطور . . . در دوره دانشگاه هم دانشجویی که سال آخر را طی میکند از دانشجویی که سال ماقبل آخر را طی میکند انسانتر است . در میانعلما و دانشمندان نیز هر کدام که معلوماتش بیشتر است انسانتر است . آیا اینکه علم و دانش معیار انسانیت است و تنها معیار هم هست ، میتواند مورد قبول واقع شود ؟ آیا شما ، انسانها را بر اساس دانششان ستایش یا نکوهش میکنید ؟ ابوذر را که شماستایش میکنید ، آیابدلیل اینست که دانش ابوذر از دانش شما و از دانش انسانهای زمان خودش بیشتر بوده است ؟ اینکه معاویه مورد نکوهش و در مقابل ابوذر مورد ستایش شماست آیا به این دلیل است که شما حساب کردهاید و دیدهاید معلومات ابوذر از معاویه بیشتر است ؟ در مورد چمبه ولومومبا چطور ؟ من گمان نمیکنم که تنها علم و دانش معیار انسانیت باشد وهر که عالمتر است ، انسانتر میباشد . با این مقیاس باید بگوئیم که در زمان ما اینشتن که از همه