ابوریحان بیرونی را شنیده‌اید ، مردی که محققین اعتراف دارند که هنوز مجهول القدر است . این مرد حکیم ، ریاضیدان ، جامعه شناس و مورخ ، مرد فوق العاده‌ایست که بعضی او را بر بوعلی سینا ترجیح می‌دهند . البته اگر بعضی از قسمتها و نواحی را در نظر بگیریم مسلم ابوریحان بر ابوعلی سینا ترجیح دارد ، همین طور که در بعضی قسمتهای دیگر بوعلی بر ابوریحان ترجیحج‌ دارد . ایندو معاصر یکدیگر هم هستند . این مرد ، شفیته دانش و تحقیق و کشف جدید است . سلطان محمود بالا جبار او را احضار می‌کند . می‌رود ولی‌ مانند هر مرد باهمتی ازهر فرصتی استفاده می‌کند . سلطان محمود هندوستان را فتح می‌کند ، بهمراه سلطان محمود به هند می‌رود . می‌بیند در آنجا گنجینه‌ای‌ از اطلاعات و علوم است ولی زبان سانسکریت را نمی‌داند . این زبان را در پیری به حد اعلا یاد می‌گیرد ، سالهای زیاد در آنجا مطالعه می‌کند ، اثری‌ بوجود می‌آورد بنام " تحقیق ماللهند من مقولة مرذولة فی العقل او مقبولة " که این کتاب امروز یکی از منابع بسیار با ارزش هندشناسان دنیاست .
در وقتی که این آدم در مرض موت و در حال احتضار بود ، یکی از فقها که‌ همسایه‌اش بود اطلاع پیدا کرد که ابوریحان در چنین حالی است . رفت به‌ عیادتش . هوشش بجا بود . تا چشمش به فقیه افتاد یک مسئله فقهی [١] از باب ارث یا جای دیگری از او سئوال کرد . فقه تعجب

[١] ابوریحان آثارش نشان می‌دهد و در شرح حالش هم که محققین نوشته‌اند آمده است که یک مسلمان بسیار بسیار مؤمن و معتقدی بوده است . در کتابهائی که در فنون دینی هم ننوشته مثل " الاثار الباقیة " و غیر اینها مثل بو علی سینا هر جا که اسمی از اسلام ، از قرآن و از مقررات اسلامی‌ می‌آید &gt