گفتارهای معنوی - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١٦
پس " توبه " عبارتست از عکس العمل نشان دادن مقامات عالی و مقدس روح انسان علیه مقامات دانی و پست و حیوانی انسان . " توبه " عبارتست از قیام و انقلاب مقدس قوای فرشته صفت انسان علیه قوای بهیمی صفت وشیطان صفت انسان . این ماهیت توبه است . حالا چطور میشود که این حالت بازگشت و ندامت و پشیمانی برای انسان پیدا شود . اولا این را بدانید که اگر در وجود انسان کاری بشود که آن عناصر مقدس وجود انسان بکلی از کار بیفتد ، یک زنجیرهای بسیار نیرومندی بانها بسته شده باشد که نتوانند آزاد بشوند ، دیگر انسان توفیق توبه پیدا نمیکند ولی همان طوری که در یک کشور آنوقت انقلاب میشود کهعدهای ولو کم ، عناصر پاک در میان مردم آن کشور باقی مانده باشند ، در وجود انسان هم اگر عناصر مقدس و پاکی فی الجمله باقی باشند ، انسان توفیق توبه پیدا میکند والا هرگز توفیق توبه پیدا نمیکند حالا در چه شرایطی انسان بازگشت میکند ، پشیمان میشود و اگر خدا را بشناسد بسوی خدا توبه میکند و اگر خدا را نشناسد ، حالت دیگری پیدا میکند ، احیانا جنون و دیوانگی پیدا میکند ، وضع دیگری پیش میآید . گفتیم " توبه " عکس العمل است . شما توپی را بدست میگیرید و بزمین میزنید . توپ از زمین بلند میشود . زدن شما یعنی حرکت توپ بطرف زمین که بانیروی دست شما صورت میگیرد ، عمل شماست و بلند شدن توپ از زمین عکس العملی است که در اثر خوردن توپ بزمین پیدا میشود . پس آن عمل است و این عکس العمل ، آن فعل