الْقُرْءَانَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَـنِ الرَّجِيمِ ؛ [١] پس هر گاه قرآن خواندى ، از شيطانِ رانده شده به خدا پناه بر» ؛ يعنى هر گاه خواستى قرآن بخوانى ، بگو : از شيطانِ رانده شده و وسوسه هاى او به خدا پناه مى برم . [٢]

استعاذه ، در قرآن و حديث

در قرآن كريم ، مادّه «عوذ» هفده بار به صورت هاى گوناگون به كار رفته است . اين كتاب آسمانى در چهار آيه با جمله «قُل أَعُوذُ» [٣] و در چهار آيه با جمله «فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ» [٤] بر بهره گيرى از بركات ذكر «استعاذه» تأكيد دارد . استعاذه در قرآن و حديث ، در واقع ، نوعى استعانت انسان از آفريدگار جهان براى مقابله با آفات ، خطرها و دشمنان درونى و بيرونى است . گاه نيز استعاذه ، استعانت از برخى از صفات خداوند متعال براى مصونيت از آثار برخى از صفات ديگر اوست ، مانند آنچه پيامبر خدا به خداوند متعال مى گويد : أعوذُ بِرِضاكَ مِن سَخَطِكَ ، وأعوذُ بِرَحمَتِكَ مِن نَقِمَتِكَ ، وأعوذُ بِكَ مِنكَ . [٥] از ناخشنودى تو به خشنودى ات پناه مى برم ، از خشم و كينِ تو به مِهرَت پناه مى برم ، و از تو به خودِ تو پناه مى برم . پيش از ملاحظه آنچه در باره استعاذه در اين بخش آمده است ، توجّه به سه نكته ضرورى است :

[١] نحل ، آيه ٩٨ .[٢] لسان العرب : ج ٣ ص ٤٩٨ .[٣] مؤمنون : آيه ٩٧ ـ ٩٨ ، فلق : آيه ١ ، ناس : آيه ١ .[٤] اعراف : آيه ٢٠٠ ، نحل : آيه ٩٨ ، غافر : آيه ٥٦ ، فصّلت : آيه ٣٦ .[٥] ر . ك : ص ٤٩٨ ح ٢٣٨٩ .