ميزان الحكمه - المحمدي الري شهري، الشيخ محمد - الصفحة ٥٢١
١٣٥٤١.عنه عليه السلام : العاقِلُ لا يَتَكَلَّمُ إلاّ بِحاجَتِهِ أو حُجَّتِهِ . [١]
١٣٥٤٢.عنه عليه السلام : العاقِلُ إذا سَكَتَ فَكَّرَ ، و إذا نَطَقَ ذَكَرَ ، و إذا نَظَرَ اعتَبَرَ . [٢]
١٣٥٤٣.عنه عليه السلام : العاقِلُ إذا عَلِمَ عَمِلَ ، و إذا عَمِلَ أخلَصَ ، و إذا أخلَصَ اعتَزَلَ . [٣]
١٣٥٤٤.عنه عليه السلام : العاقِلُ يَعتَمِدُ عَلى عَمَلِهِ ، الجاهِلُ يَعتَمِدُ عَلى أمَلِهِ . [٤]
١٣٥٤٥.عنه عليه السلام : العاقِلُ يَجتَهِدُ في عَمَلِهِ، و يُقَصِّرُ مِن أمَلِهِ . [٥]
١٣٥٤٦.عنه عليه السلام : العاقِلُ لا يَفرُطُ بِهِ عُنفٌ ، و لا يَقعُدُ بِهِ ضَعفٌ . [٦]
١٣٥٤٧.عنه عليه السلام : العاقِلُ يَتَقاضى نَفسَهُ بِما يَجِبُ عَلَيهِ ، و لا يَتَقاضى لِنَفسِه بِما يَجِبُ لَهُ . [٧]
١٣٥٤٨.عنه عليه السلام : العاقِلُ يَألِفُ مِثلَهُ ، الجاهِلُ يَميلُ إلى شَكلِه . [٨]
١٣٥٤٩.عنه عليه السلام : العاقِلُ لا يُحَدِّثُ مَن يَخافُ تَكذيبَهُ ، و لا يَسألُ مَن يَخافُ مَنعَهُ ، و لا يَقدُمُ عَلى ما يَخافُ العُذرَ مِنهُ، و لا يَرجو مَن لا يُوثَقُ بِرَجائهِ . [٩]
١٣٥٤١.امام على عليه السلام : خردمند جز به هنگام نياز يا بيان دليل و حجّت، زبان به سخن نمى گشايد.
١٣٥٤٢.امام على عليه السلام : خردمند هر گاه خاموش باشد مى انديشد و هر گاه سخن گويد از خدا ياد كند و هر گاه بنگرد عبرت آموزد.
١٣٥٤٣.امام على عليه السلام : خردمند هر گاه بداند عمل مى كند و هر گاه عمل كند از روى اخلاص انجام دهد و هر گاه اخلاص ورزد كناره گيرد.
١٣٥٤٤.امام على عليه السلام : خردمند به كارش تكيه مى كند و نادان به آرزويش.
١٣٥٤٥.امام على عليه السلام : خردمند در عمل خود مى كوشد و از آرزوى خويش مى كاهد.
١٣٥٤٦.امام على عليه السلام : قدرت، خردمند را به افراط كارى نمى كشاند و ناتوانى او را از پاى نمى نشاند.
١٣٥٤٧.امام على عليه السلام : خردمند در قبال وظايفى كه دارد از نفْس خود باز خواست مى كند و براى وظايفى كه ديگران در قِبال او دارند براى نفْس خود [از مردم] باز خواست نمى كند [بلكه گذشت مى كند].
١٣٥٤٨.امام على عليه السلام : خردمند با همتاى خود انس مى گيرد؛ نادان به همانند خود مى گرايد.
١٣٥٤٩.امام على عليه السلام : خردمند به كسى كه مى ترسد سخنش را دروغ شمارد سخنى نمى گويد و از كسى كه مى ترسد دريغ ورزد چيزى نمى طلبد و كارى كه مى ترسد به عذرخواهى بينجامد انجام نمى دهد و به كسى كه نمى شود به او اميد بست اميد نمى بندد.
[١] غرر الحكم : ١٧٣٢.[٢] غرر الحكم : ١٨١٣.[٣] غرر الحكم : ١٩٣٦.[٤] غرر الحكم : ١٢٤٠.[٥] غرر الحكم : ١٩٦٦.[٦] غرر الحكم : ١٩٩٥.[٧] غرر الحكم : ٢٠٦٦.[٨] غرر الحكم : ٣٢٦ ، ٣٢٧.[٩] المحاسن : ١/٣١١/٦١٧.