١٣٦٦٩.عنه عليه السلام : إذا أرَدتَ أن تَختَبِرَ عَقلَ الرَّجُلِ في مَجلِسٍ واحِدٍ فحَدِّثْهُ في خِلالِ حَديثِكَ بِما لا يَكونُ ، فإن أنكَرَهُ فهُوَ عاقِلٌ ، و إن صَدَّقَهُ فهُوَ أحمَقُ . [٢]

(انظر) الظنّ : باب ٢٤٣٥. عنوان ٣٢٦ «الطينة». عنوان ٤٨٢ «الامتحان».

٢٧٧٠

مِن عَلاماتِ العَقلِ

١٣٦٧٠.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : ألا و إنَّ مِن عَلاماتِ العَقلِ التَّجافي عَن دارِ الغُرورِ ، و الإنابَةُ إلى دارِ الخُلودِ ، و التَّزَوُّدُ لِسُكنَى القُبورِ ، و التَّأهُّبُ لِيَومِ النُّشورِ . [٣]

١٣٦٧١.الإمامُ عليٌّ عليه السلام : إنَّ مِن عَلامَةِ العاقِلِ أن يَكونَ فيهِ ثَلاثُ خِصالٍ : يُجيبُ إذا سُئلَ ، و يَنطِقُ إذا عَجَزَ القَومُ عَنِ الكَلامِ ، و يُشيرُ بِالرَّأيِ الّذي يَكونُ فيهِ صَلاحُ أهلِهِ ، فمَن لَم يَكُن فيهِ مِن هذِهِ الخِصالِ الثَّلاثِ شَيءٌ فهُوَ أحمَقُ . [٤]

١٣٦٦٨.امام صادق عليه السلام : از نامه مرد، پى به خرد و بينش او برده مى شود، و از فرستاده او پى به فهم و هوش او.

١٣٦٦٩.امام صادق عليه السلام : هر گاه خواستى خرد مردى را در يك نشست بيازمايى، در ضمن صحبتهايت، حرفهاى ناشدنى به او بگو. اگر آنها را رد كرد او آدمى خردمند است و اگر پذيرفت و تأييد كرد نابخرد است.

٢٧٧٠

از نشانه هاى خرد

١٣٦٧٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : از نشانه هاى خرد است: دورى كردن از سراى فريب و روى آوردن به سراى جاودانى و توشه برگرفتن براى خانه گور و آماده شدن براى روز رستاخيز.

١٣٦٧١.امام على عليه السلام : از نشانه هاى خردمند اين است كه در او سه خصلت باشد: هر گاه از او سؤال شود پاسخ گويد؛ هر گاه مردم از سخن گفتن درمانند او سخن گويد؛ نظرى بدهد كه صلاح مردم در آن باشد. پس، هر كه چيزى از اين سه خصلت نداشته باشد احمق است.

[١] المحاسن : ١/٣١١/٦١٨.[٢] . الاختصاص : ٢٤٥.[٣] أعلام الدين : ٣٣٣.[٤] الكافي : ١/١٩/١٢.