جايگاه والاى پيامبر زده و حاكميت و زمامداريشان آثار و نتايج ويرانگرى براى اسلام و جامعه اسلامى فراهم آورده بود.
نهضت عاشورا، نقطه اوج پاسدارى از جايگاه امامت و ولايت‌
امام حسين (ع) تنها امام شيعى است كه احقاق حق امامت خود را با قيام توأم ساخت.
براى شناخت و ارزيابى دقيق اين قيام بايستى صفحات تاريخ را ورق زد و ريشه‌هاى آن را قدم به قدم از هنگام انعقاد نطفه تا بارور شدن مورد تحليل قرار داد.
آنچه مشخص است موجبات قيام حسين بن على (ع) يكباره و دفعى فراهم نشد.
يعنى چنان نبود كه پس از مرگ معاويه يكدفعه وضعى خاص براى جامعه اسلامى پديد آيد و پيدايش اين وضع امام حسين (ع) را وادار به قيام كند.
قيام مقدس و پرشكوه امام حسين (ع) ريشه در انحرافهاى بنيادى و اساسى جامعه اسلامى داشت كه زاييده تحريف حكومت اسلامى از مسير حقيقى خويش پس از سقيفه بود. امارت ناشايستگان، زير پا گذاردن احكام الهى، بى اعتنايى به سنت و سيره رسول خدا (ص)، تمسّك به بدعتهاى نادرست، دست اندازى به بيت المال مسلمين و مختار دانستن خود و اقربا در هرگونه دخل و تصرفى در اموال عمومى، ظهور فساد در جامعه و اباحى‌گرى نمونه‌هايى از انحراف در حكومت اموى بود.
بيست سال خلافت معاويه انحراف اسلام را به اوج خود رساند. انحراف شديدى كه اولًا تمام مبانى اساسى و سياسى حكومت اسلامى را دربرگرفته و ثانياً در همه شئون و نواحى اجتماعى مسلمانان رخنه كرده بود.
در نتيجه سياستها و حيله‌گريهاى معاويه، دستگاه خلافت اموى على رغم تمامى مظالم و مفاسد، چهره چندان منفورى نداشت؛ به گونه‌اى كه در شام عامه مردم حكومت اموى را بهترين نوع حكومت اسلامى مى‌دانستند. همچنين در سايه تبليغات منفى دستگاه خلافت، اهل بيت پيامبر (ص) در انزواى سياسى و اجتماعى قرار گرفته بودند. بنى اميه در تبليغات تحريفگرانه خود مصلح را مفسد «١» و خادم را خائن و بالاخره امام راستين را فتنه گرو خارجى مى‌خواندند تا يزيد را «امام عادل» معرفى نمايند.
افكار عمومى مسلمانان بر مدار تأييد ظالمان استوار گشته و در مرحله‌اى از