همراهى با عشيره و قبيله خود سخن مى‌گفت، نه همراهى با دين و آيين.
البته ناگفته نماند كه اصولًا رژيم‌هاى توتاليتر و استبدادى كه نوعاً بر جوامع ابتدايى، رشد نيافته و دور از فرهنگ و تمدن، حكومت مى‌كنند، براى حيات و بقاى خود، به چنين چيزى سخت نيازمندند و حيات سياسى آنان در گرو اين توحّد و تفرّق است. «١»
٥- جلوگيرى از تفسير قرآن و نقل حديث‌
يكى از دردناك‌ترين وقايعى كه پس از رحلت پيامبر گرامى اسلام (ص) روى داد، و خليفه دوم سرآغاز چنين روشى بود، ممانعت از تفسير آيات قرآن، به همان روش پيامبر و همچنين نقل حديث پيامبر بود. ممنوع بودن نقل حديث پيامبر را خليفه دوم در زمان خليفه اول پيشنهاد كرد كه خليفه اول نيز پذيرفت و در يك شب پانصد حديث كه خود از پيامبر يادداشت كرده بود سوزاند. خليفه دوم در عهد خويش، هر كه را حديث نقل مى‌كرد تازيانه مى‌زد و ابوسفيان مى‌گفت نه وحى آمده و نه خبرى وارد شده. اما اين ممنوع بودن براى چه بود؟ تنها براى اين كه فضايل اهلبيت رسول خدا (ص) نقل نشود. زيرا همين خليفه دوّم و بعد از او عثمان، به كسانى چون ابوهريره و كعب الاحبار اجازه مى‌دادند حديث نقل كنند. در واقع ممنوع بودن نقل حديث سياستى بود كه از جانب حزب اموى براى مخفى ماندن حقيقت به كار گرفته بودند و تا زمان عمر بن عبدالعزيز كه در سال ٩٩ به حكومت رسيد، اين ممنوع بودن سياسى حديث ادامه داشت. در حالى كه در همين دوران، معاويه با صرف هزينه‌هاى گزاف دستور مى‌داد حديث جعل كنند. با نگاهى به تاريخ درمى‌يابيم كه ممنوع بودن نقل حديث چه نتيجه‌اى در برداشته است.
اهل سنت از ابوهريره ٥٣٧٤ حديث نقل مى‌كنند كه بيش از هشتصد نفر از او نقل كرده‌اند. از كسى چون عبدالله بن عمر ٢٦٣٠ حديث نقل شده. در حالى كه از عبدالله بن عباس كه مفسر قرآن، پسر عموى پيامبر و دانشمند و فقيه امت بوده، تنها ١٦٦٠ حديث نقل شده و از امام على (ع) كمتر از اين تعداد نقل شده است. مسأله تفسير قرآن نيز حكايتى اين‌