شخصيت واقعى اشخاص در گرو شناخت ارزش‌ها و گرايش‌هاى ارزشى آنان است. از ديگر سو، ارزشها تأثير چشمگيرى در ابعاد مختلف زندگى سياسى، اجتماعى، اقتصادى، فرهنگى و ... جامعه دارند. ارزشها عامل مهم وحدت و همگرايى اجتماعى هستند. انتقال ارزشها سبب پيوستگى فرهنگى ميان نسلها مى‌گردد. از اين رو، ناديده گرفتن ارزشها و بايد و نبايدها پيامدهاى ناگوارى را به دنبال دارد. ناگوارترين صورت ناديده گرفتن ارزش‌ها آنگاه است كه ارزشهاى حاكم بر جامعه ارزش‌هاى الهى باشند. با ناديده گرفتن اين نوع از ارزشها نه تنها سلامت مادى فرد و جامعه بلكه سعادت معنوى آنها نيز از ميان مى‌رود و طبعاً ظهور كمالات انسانى نيز از جامعه رخت برمى‌بندد. «١»
با توجه به اهميت ارزشها و عواقب ناگوارِ دگرگونى و تغيير آنها از راهكارهاى كارآمد، حفاظت از ارزشها فراگير شدن اجراى امر به معروف و نهى از منكر در جامعه است.
بنابراين عقل دورانديش حكم مى‌كند كه براى پيشگيرى از دگرگونى و تغيير ارزشها و در نتيجه از ميان رفتن امنيت اجتماعى و شايع شدن فساد و تباهى، بايد از اين دو فريضه بزرگ امر به معروف و نهى از منكر بيشترين بهره را گرفت. اگر امر و نهى در جامعه تعطيل گردند و مورد بى‌مهرى قرار گيرند، چنانكه پيامبر اعظم (ص) هشدار داده‌اند، ارزشها تغيير كرده، منكرات جايگزين آنها مى‌گردد:
... [قال (ص)]: وَ كَيفَ بِكُم اذا امَرتُم بِالمُنكَرِ وَ نَهَيتُم عَنِ المَعروفِ؟ قيلَ يا رَسولَ اللَّه (ص) وَ يَكُونُ ذلِكَ؟ قالَ: نَعَم وَ شَرٌّ مِن ذلِكَ. وَ كَيفَ بِكُم اذا ارَايتُمُ المَعرُوفَ مُنكَراً وَالمُنكَرَ مَعرُوفاً. «٢»
مقام معظم رهبرى در سخن حكيمانه‌اى چنين مى‌فرمايد:
... بدترين خطرها اين است كه يك روزى در جامعه گناه به عنوان ثواب معرفى شود. كار خوب به عنوان كار بد معرفى شود. فرهنگها عوض شود، اين، خطر خيلى بزرگى است. وقتى امر به معروف و نهى از منكر در جامعه رايج باشد، اين باعث مى‌شود گناه در نظر مردم هميشه گناه بماند و تبديل به ثواب و كار نيك نشود. «٣»
٧. پاسدارى از حيات طيبه اجتماعى و مدينه فاضله اسلامى‌
انسان علاوه بر حيات مشتركى كه با ساير موجودات عالم طبيعت دارد، مى‌تواند با ايمان به خدا و انجام اعمال نيك و انجام فرايض و ترك نواهى الهى به درجه بالاترى از حيات برسد كه قرآن مجيد از آن به «حيات طيبه» ياد كرده است:
مَنْ عَمِلَ صَالِحاً مِن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى‌ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً .... (نحل: ٩٧)
مرحوم علامه طباطبائى در اين باره چنين توضيح مى‌دهد: اين جمله دلالت دارد كه‌