اصلاح نمى‌تواند منفك باشد. «اصلاح» اهداف عالى انقلاب را تعيين مى‌كند و از طرف ديگر، مرحله‌اى از انقلاب است كه پس از پيروزى و تحكيم ساختارهاى آن؛ به تدريج كاستى‌ها را برطرف مى‌سازد:
«انقلاب يك امر دفعى نيست. يك امر تدريجى است. يك مرحله‌ى انقلاب كه تغيير نظام سياسى است، دفعى است. امّا در طول زمان، انقلاب بايد تحقق پيدا كند. اين تحقق چگونه است؟
اين تحقق به آن است كه آن بخش‌هايى كه عقب مانده و تحول پيدا نكرده است، تحول پيدا كند ...
برگشت غلط است، عقبگرد خسارت است، امّا ايستادن هم غلط است. بايد حركت كنند و به جلو بروند.»
با پذيرش تعريف فوق اقدام به اصلاحات، اصل بنيادين گفتمان اسلامى را شكل مى‌دهد:
«تلاش‌هايى مى‌شود كه مسايل غير اصلى، مسايل اصلى وانمود شود. خواسته‌هاى غير حقيقى به عنوان گفتمان ملى وانمود بشود. ليكن گفتمان اصلى اين ملت اينها نيست. گفتمان اصلى اين ملت اين است كه همه، در پى اين باشند كه راه‌هايى براى تقويت نظام و اصلاح كارها و روش‌ها پيدا كنند.»
اصلاحات براى تحقق كامل آرمان‌هاى انقلابى، امروزه عين انقلابى‌گرى است.
«اصلاحات يك حقيقت ضرورى و لازم است و بايد در كشور ما انجام بگيرد. اصلاحات در كشور ما از سر اضطرار نيست، جزء ذات هويت انقلابى و دينى ما است ... اصلاحات يك فريضه است.»
لزوم مرزبندى ميان «اصلاحات اسلامى و انقلابى و اصلاحات آمريكايى»
پس از روشن شدن معناى اصلاحات، رهبر انقلاب آن را به دو بخش «اسلامى» و «آمريكايى» تقسيم مى‌كنند. علائم و مشخصاتى كه براى هر يك بيان نموده‌اند، معيارى است كه مى‌توان موضعگيرى‌ها را در زمينه اصلاحات با آن سنجيد و تشخيص داد كه در كدام بخش قرار دارد. «اصلاحات اسلامى» چنان كه از نامش پيداست، اصلاحاتى است كه منطبق با موازين و معيارهاى اسلامى و دينى باشد. اسلام خود انقلابى است عليه همه مفاسد و ضد ارزش‌ها، و از آن جا كه قوانين آن به دليل انطباق با نيازهاى تكوينى و فطرى راهگشاى انسان به سوى سعادت در همه شئون مادى و معنوى است، تنها با اين قوانين الهى جامعه به اصلاح مى‌رسد. به همين جهت قرآن كريم رسالت بزرگ همه پيامبران الهى را اصلاح در زندگى مادى و معنوى مردم دانسته، رسولان را «مصلح» معرفى مى‌كند، زيرا آنان اصلاحى انجام مى‌دهند كه خداوند از آن راضى است، نه هر تغيير و دگرگونى. مؤمنان در زمان ما نيز اين گونه اصلاحات را مى‌خواهند و انقلاب اسلامى در عصر حاضر به دنبال‌