امام (ع) نمود آنچنان مجذوب آن حضرت شد كه سرنوشت او را بطور كامل تغيير داد و از خواص يارانش گرديد. گفتار او با ياران خويش بعد از ديدارش با حسين (ع) بسيار آموزنده است:
تصميم گرفته‌ام پيوسته در كنار حسين (ع) باشم تا روانم را فداى او كنم و با جان خويش به نگهبانيش برخيزم. هر كس از شما كه مى‌خواهد از من پيروى كند وگرنه اين آخرين ديدار من با اوست. «١»
بنابراين نخستين پيام تربيتى نهضت عاشورا را مى‌توان جاذبيّت و گيرايى معلّم آن دانست كه عشق به او را در اعماق وجود انسانهايى كه تشنه حقيقت و زيبايى‌اند رسوخ مى‌دهد.
٢. احساس شخصيّت‌
برترين سرمايه وجودى هر فرد و جامعه‌اى را برخوردارى از هويت و شخصيت انسانى‌اش تشكيل مى‌دهد. جامعه‌اى كه از منزلت و شخصيّت اجتماعى‌اش تهى گردد، تن به هر ذلت و پستى خواهد داد. چنانكه امام هادى (ع) مى‌فرمايد:
من هانت عليه نفسه فلا تأمن شره. «٢»
هر كس حقيقت وجودى‌اش سست گردد از شرّش در ايمن مباش.
سياست استثمارگران در طول تاريخ بر آن بوده كه در راستاى تحميق ملتها و به اسارت گرفتن آنها بوده است. با اين شيوه زمينه براى عملى شدن اهداف پليدشان آن هم توسط ملّت استثمار شده فراهم مى‌گرديد.
امويان نيز طى مراحل مختلف و در راستاى اهداف شوم خود جهت سلطه بر جوامع اسلامى، هويت انسانى و اسلامى مسلمانان بويژه كوفيان را به‌گونه‌اى ميراندند كه تن به زشت‌ترين جنايت در تاريخ بشريت دادند. يكى از نشانه‌هاى بحران بى‌هويتى و بيمارى نفاق كوفيان را مى‌توان از پاسخ فرزدق به سؤال امام (ع) به دست آورد. او كه در موسم حج از كوفه به‌سوى مكه در حركت بود وقتى امام (ع) اوضاع كوفه را از او پرسيد در پاسخ امام (ع) گفت: قُلُوبُهُمْ مَعَكَ وَ سُيُوفُهُمْ عَلَيْكَ. «٣»
مفهوم اين سخن آن است كه بين عقيده و رفتار كوفيان تضاد حاكم است. آنان خشم و شمشيرشان را عليه شخصيتى بكار مى‌گيرند كه به او عشق مى‌ورزند و اين ناهماهنگى در عقيده و عمل چيزى جز سلب هويت انسانى و انحطاط در شخصيت آدمى نخواهد بود. اما قيام حسينى به جوامع اسلامى احساس شخصيّت داد. در پرتو