تاريخ و عظمت اسلام آشنا مى‌شوند و صدها سود و بركت ديگر. اما آيا مى‌توان گفت كه هدف امام حسين از قيام عاشورا، برگزارى همين مجالس بوده است؟ كسانى كه چنين عقيده‌اى دارند، ميان هدف و نتيجه همسو با هدف خلط كرده‌اند. اين اختلاط، از منظر اسلام شناسان بسيار مهم است؛ زيرا پيامدهاى ناخواسته‌اى دارد. مداحان و ذاكران مصايب اهل بيت (ع) گاهى اين حساسيت‌ها را در نمى‌يابند و به گونه‌اى سخن مى‌گويند كه مستمع به اين باور مى‌رسد كه- مثلًا- امام حسين (ع) و خاندان كريمش همه آن مصايب را تحمل كردند كه ما اينك بنشينيم و گريه كنيم. گريه بر مصايب اهل بيت (ع) انسان‌ساز و حيات‌بخش است؛ اما اين گريه و بركات آن، از پيامدهاى عاشورا بود كه با رهبرى فرزندان معصوم امام حسين (ع) پديد آمد، نه از اهداف آن. خلط اين دو مسئله، ماهيت مجالس عزادارى را دگرگون مى‌كند. بسيار فرق است بين مجلسى كه در آن مى‌گويند امام حسين (ع) قصد براندازى حكومت ظلم را داشت، با مجلسى كه در آن گفته مى‌شود امام (ع) كشته شد تا ما گريه كنيم! در واقع اين دو سخن، منافاتى با هم ندارند، اما مستمع بايد بداند كه يكى هدف بود و ديگرى پيامد سودمند.
تفكيك آن دو از هم، مجالس عزادارى را به سوى تربيت نسلى شجاع و هوشيار و حساس هدايت مى‌كند.
گاهى درباره قيام كربلا، سخنانى گفته مى‌شود كه درست در مقابل هدف نهضت قرار دارد. به مثل، برخى مى‌گويند امام (ع) كشته شد كه خداوند امت او را ببخشد! «١» استاد مطهرى به صراحت و درستى، اين نظريه را كه در قرون پيشين طرفداران بيشترى داشت، ردّ كرده مى‌گويد:
[برخى مى‌گويند] شهادت آن حضرت به عنوان كفاره گناهان امت واقع شد. امام حسين (ع) شهيد شد كه اثر گناهان را در قيامت خنثا كند و به مردم از اين جهت آزادى بدهد.
يعنى امام حسين (ع) ديد كه تعداد يزيدها و شمرها و سنان بن انس‌ها كم است، خواست بر عده اينها افزوده شود! يعنى ابى عبداللَّه يك شركت بيمه تأسيس كرد! بيمه چه؟ بيمه گناه.
گفت ايهاالناس هر چقدر كه مى‌توانيد بد باشيد من بيمه شما هستم! «٢»
همين تصور غلط و خطرناك است كه مضمون شعرهاى سخيفى مانند شعر زير شده است:
بادا فداى خاك رهش، صد هزاران جان‌
چون كرد جان به امت عاصى فدا حسين «٣»
مداحان و ذاكران بايد نكات بسيارى از اين گونه كه گفتيم، بدانند تا مبادا مجالس حسينى‌