در مسير راه، بارها وضعيّت و سرنوشت كاروان خود را به همراهان گفت، تا بدانند كجا مى‌روند و از چه سرنوشتى استقبال مى‌كنند. وقتى در ميان راه، به سپاه تشنه و از راه رسيده حرّبن يزيد برخورد، همه آنان را سيراب كرد و فرمود حتّى به اسبان آنان نيز آب دهند. «١»
روز عاشورا، وقتى شمر متعرّض خيمه‌گاه امام شده بود، مسلم‌بن عوسجه از امام اجازه مى‌خواست كه شمر را كه از سركشان جبّار بود، با تير هدف قرار دهد. امّا امام نهى كرد و فرمود: دوست ندارم كه آغازگر جنگ باشم «لا تَرْمِهِ، فَاءِ نّى اكْرَهُ انْ ابْدَأَ هُمْ» «٢»
امام حسين (ع) بر بالين همه ياران شهيدش، حتّى غلام خود و غلام ابوذر هم آمد و دعايشان كرد. وقتى «جون»، غلام ابوذر كه سياهپوست بود بر خون خويش غلطيد، امام به بالين او آمد و دعا كرد كه: خدايا چهره‌اش را سفيد و بويش را خوش گردان و او را با نيكان محشور كن و ميان او و محمد و آل محمد، شناسايى برقرار ساز. «٣» اين احترامى بود كه به بردگان و سياهپوستان نيز، به خاطر «انسان» بودنشان مى‌گذاشت. همين برخورد را با غلام تركى كه به ميدان رفت و بر زمين افتاد انجام داد، به بالين او آمد و گريست و چهره بر چهره‌اش نهاد. غلام، چشمانش را گشود و لبخندى زد. آنگاه مرغ جانش به سوى خدا پركشيد. «٤»
برخلاف رفتار جبهه باطل كه براى انسانها هيچ حقّى قائل نبودند، نهضت عاشورا مظهر ارزشگذارى به حقوق انسانى و حرّيت و آزادگى آنان در انتخاب راه و برخورد شايسته از سوى پيشوا با مجموعه زيردستان و يارانش بود.
امام حسين (ع)، حتى كسانى همچون «حرّ» را نيز كه كاروان حضرت را در محاصره نگه داشت و او را در سرزمين خشك و دور از آب، فرود آورد، پذيرفت و هنگامى كه حرّ، پشيمان شد و توبه كرد و روز عاشورا با نااميدى به سوى امام روى آورد، امام حسين (ع) بزرگوارانه او را هم پذيرفت و عذرخواهى او را قبول كرد و پس از شهادتش نيز خود را به بالين او رساند. «٥»
ب) تكريم انسان‌
برخلاف جبهه باطل كه به انسانها به عنوان ابزارى براى تأمين خواسته‌ها و منافع خويش مى‌نگرند، در جبهه حق، مؤمن ارزش و كرامت دارد. كرامتش هم نشأت گرفته از ارزش حق است. انسانها احترام دارند و به لحاظ ايمانشان مورد تكريم‌اند، معيار هم تقوا و