احياى هدف و مرام قيام عاشورا است و اگر چنان‌كه استاد شهيد مطهرى هشدار داده‌اند، انحرافى در عزادارى‌ها پيدا شود، اشك‌هاى جارى در اين نوع عزادارى‌هاى نيز فايده‌اى ندارند. استاد ضمن اعلام اين واقعيت تلخ كه بسيارى از عزادارى‌ها به «عادت» تبديل شده‌اند، مى‌نويسند: «در چنين مراسمى است كه اگر شخص يزيد بن معاويه هم از گور به در آيد، حاضر است كه شركت كند؛ بلكه بزرگ‌ترين مراسم را به پا دارد. در چنين مراسمى است كه نه تنها تباكى اثر ندارد، اگر يك من اشك هم نثار كنيم به جايى برنمى‌خورد.» «١»
گريه در روايات‌
روايات برخى انواع گريه را در نهى كرده‌اند، اما در كلام معصومين (ع) گريه خشيت و اشك‌ريزى در مصايب اهل‌بيت (ع) طرح و توصيه اكيد شده است. احاديث مربوط به تحسين و تصحيح گريه خشيت فراوان است. نمونه را، روايتى است كه در آن پيامبر (ص) فرموده‌اند: خداوند، آتش را حرام كرده است بر چشمى كه از خشيت الهى گريسته است:
حرمت النار على عين بكت من خشيه الله. از امام على (ع) نيز نقل شده است كه يكى از اركان پنجگانه بندگى، «البكاء من خشيه الله» است. «٢» چهار ركن ديگر عبارت‌اند از:
صفاى باطن، تلاوت قرآن، شب‌زنده‌دارى و تضرع سحرى.
بيار مى كه چو حافظ مدامم استظهار به گريه سحرى و نياز نيم‌شبى است‌
اما برخى از فرق و نحله‌هاى كلامى، گريه سوگوارى و عزادارى را ممنوع و نامشروع مى‌دانند و حتى گريستن در عزاى‌بزرگان و پيشوايان دينى را خلاف مبانى دينى و سنت نبوى (ص) مى‌شمارند. اين گروه به پاره‌اى روايات مندرج در كتب حديثى اهل سنت استناد مى‌كنند كه مثلا پيامبر (ص) فرموده‌اند: ان‌الميت ليعذب ببكاء أهله عليه؛ «٣» يعنى «مرده به سبب گريه بستگانش بر او، عذاب مى شوند.» نيز اين تيميه در منهاج‌السنه به تفصيل درباره اين موضوع سخن گفته و گريستن در عزاى پيشوايان دينى را از مصاديق شرك يا بدعت و مانند آنها شمرده است. اما از روايات شيعى چنين برمى‌آيد كه گريه به دليل فوايد فراوان آن ارج و اجر دارد؛ به جز برخى گريه‌هايى كه مصداق فريب و دروغ و بدگمانى به فضل الهى است و انسان بر آنها اختيار دارد.
با مرورى بر احاديث شيعى درمى‌يابيم كه بر گريه مؤمن چندين كاركرد و فايده مترتب‌