٤. قيام براى خدا
اخلاص و خدايى بودن نيت و انگيزه، در هر كارى مطلوب و ارزشمند است، به خصوص در مسايل مبارزاتى كه زمينه هواى نفس و انگيزه‌هاى مادى و جاه‌طلبانه و قدرت‌جويى يا انتقام‌گيرى بيشتر است و به عنصر اخلاص، نياز بيشترى است. آن‌كه براى خدا قيام كند، همه همتش عمل به تكليف و كسب رضاى الهى است. بنابراين نه كمى نفرات، در اراده‌اش خللى ايجاد مى‌كند و نه شكست ظاهرى او را مأيوس و بدبين مى‌سازد. قيام براى خدا، توصيه و موعظه الهى است.
قرآن در اين‌باره مى‌فرمايد:
قُلْ إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنى‌ وَ فُرادى‌؛ (سبا/ ٤٦)
بگو شما را به يك چيز موعظه مى‌كنم: اينكه دو تا دو تا و به تنهايى براى خدا قيام كنيد.
از نظر اسلام، ملاك زيبايى و انگيزه، رنگ خدايى داشتن آن است، هرچه نزديكى و پيوند انگيزه با آفريدگار هستى بيشتر باشد و نيت پررنگ‌تر شود، انگيزه زيباتر است و بر اين مبنا، زيباترين انگيزه، الهى‌ترين آنها و بهترين نيت‌ها، خالص‌ترين آنها است. زيرا تا انگيزه انسان در تلاش‌ها رنگ خدايى پيدا نكند، كوشش‌هاى او در جهت منافع واقعى و كاميابى كامل و هميشگى خود و جامعه انسانى نخواهد بود.
بنابراين آنچه براى خدا باشد ماندگار و پايدار مى‌شود. بدين علت بود كه امام حسين (ع) انگيزه الهى را تضمين بيشترى براى ادامه مبارزه تا نهايت توان و تا پايان عمر مى‌دانست و مى‌فرمود:
يا أَخى وَاللَّه لَوْ لَم يَكُنُ فى الدُّنيا مَلْجَأٌ ولا مَاوىً لَما بايَعْتُ يزيدَ بن مُعاويَة؛ «١»
برادرم! اگر در دنيا هيچ پناهگاهى هم نداشته باشم، هرگز با يزيد بيعت نخواهم كرد!
ر. عوامل تاريخى‌
١. فرازمانى و فرامكانى بودن كربلا و عاشورا
حماسه حسينى، كربلا و عاشورا دو چهره دارد. يكى چهره‌اى كه در ظرف زمان و مكانى خاص قرار مى‌گيرد، چهره‌اى تاريخى و جغرافيايى، چهره‌اى مُلكى. دوم چهره‌اى كه در ظرف زمانى و مكانى خاص قرار نمى‌گيرد، چهره‌اى فراتاريخى و فراجغرافيايى، چهره‌اى ملكوتى، منسلخ از زمان و مكان. «٢» در وجه نخست، حماسه‌اى شكوهمند در زمانى كوتاه‌