آن هنگام كه سومى آنها (عثمان) به خلافت برخاست و دو پهلويش از شكم‌خوارگى فربه شد و همه همّتش از آخور تا آبريز بود، فرزندان پدرش [بنى‌اميه‌] نيز همچون شترانى گرسنه كه به علفزار بهارى رسيده باشند، به جان بيت‌المال افتادند. تا اينكه رشته‌هايش از هم گسست و نابكارى‌اش قاتل جانش شد و شكمبارگى‌اش به انفجار انجاميد.
تحليل سيدالشهدا عليه‌السلام از موقعيت سياسى- اجتماعى آن زمان چنين است:
الا وَ انَّ هؤُلاءِ قَدْ لَزِمُوا طاعَةَ الشَّيْطانِ وَ تَرَكُوا طاعَةَ الرَّحْمانِ وَ اظْهَرُوا الْفَسادَ وَ عَطَّلُوا الْحُدُودَ وَاسْتَأْثَرُوا بِالْفَىْ‌ءِ وَ احَلُّوا حَرامَ اللَّهِ وَ حَرَّمُوا حَلالَهُ. «١»
آگاه باشيد كه اينان (بنى‌اميه) به فرمان شيطان ملتزم شده و فرمان رحمان را ترك كرده‌اند و تباهى را آشكار و حدود الهى را تعطيل كرده‌اند و بيت‌المال را به يغما برده و حرام الهى را حلال و حلالش را حرام كرده‌اند.
معاويه پس از آن كه امام مجتبى عليه‌السلام را وادار كرد پيمان صلح را امضا كند، پايه‌هاى سلطنت اموى را محكم كرد. براى فرزند فاجر و تبهكارش- يزيد- از مردم بيعت گرفت. او از اسلام و احكام آن براى تحكيم سلطنت خود استفاده ابزارى كرد و كمترين اعتقادى به آن نداشت. رويكرد حكومت اموى چيزى جز نابودى و براندازى اسلام نبود. در اينجا به چند نمونه بسنده مى‌كنيم.
١. تحريف و بدعت: بنى‌اميه بسيارى از احكام و قوانين اسلام را به دلخواه و در جهت منافع حكومت خويش تحريف مى‌كردند.
- عثمان در زمان حكومت خود، چندين سال در سرزمين «منى» به پيروى از پيامبر (ص) نمازهاى چهار ركعتى را دو ركعت (نماز مسافر) به جاى آورد ولى يك سال تصميم گرفت نمازهاى ظهر و عصر و عشا را تمام بخواند و از آن پس، بنى‌اميه به جاى پيروى از پيامبر، از عثمان بيعت كردند. «٢»
- وليد بن عقبه- والى عثمان در كوفه- مردى فاسق، عياش و شرابخواره بود، شبى پس از عياشى براى گزاردن نماز به مسجد رفت، نماز صبح را چهار ركعت گزارد و به جاى قرآن، اشعار عاشقانه خواند، سپس رو به مردم كرد و گفت: اگر ميل داريد بيش از اين برايتان بخوانم!