١٨. وَفَدَيْنَاهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ (صافات: ١٠٧)
و ما قربانى بزرگى را فداى او (اسماعيل) كرديم.
ابن قتيبه از فضل روايتى از امام رضا (ع) را چنين نقل مى‌كند: از امام رضا (ع) شنيدم كه فرمود: خداى عزيز و بزرگ به ابراهيم (ع) امر نمود كه به جاى فرزندش اسماعيل گوسفندى را كه خدا برايش فرستاده بود قربانى كند، و ابراهيم درخواست نموده بود كه فرزندش اسماعيل را با دستش ذبح كند، و اگر به كشتن گوسفند امر نمى‌شد همين كار را مى‌كرد، تا آن داغى را كه به قلب پدرى كه عزيزترين فرزندانش را با دست خود قربانى نموده، به دل او هم وارد شود و سزاوار درجات اهل ثواب بر بلاها گردد.
خداوند به او وحى كرد: اى ابراهيم از آفريدگانم چه كسى را بيشتر دوست دارى؟ او گفت: پروردگارا! كسى را نيافريدى كه از دوستت محمد (ص) محبوب‌تر باشد.
خداوند فرمود: او را بيشتر دوست دارى يا خود را؟ گفت: او را بيشتر از خود دوست دارم. فرمود: فرزند او نزد تو محبوب‌تر است يا فرزند خودت؟ گفت: فرزند او.
فرمود: كشته شدن فرزند او به ستم و ظلم به دست دشمنانش دل تو را بيشتر به درد مى‌آورد يا كشته شدن فرزندت به دست خود در راه اطاعت از من؟
عرض كرد: پروردگارا! كشته شدن او به دست دشمنانش قلب مرا بيشتر به درد مى‌آورد فرمود: اى ابراهيم! گروهى كه گمان مى‌كنند كه از امت محمد (ص) هستند به زودى بعد از او دست به خون فرزندش آغشته مى‌سازند و او را به ستم چون گوسفندى ذبح مى‌كنند و بدين وسيله موجب خشم من خواهند شد. ابراهيم (ع) بى‌تاب شد و دلش به درد آمد و گريست. خداى بزرگ و بلند مرتبه به او وحى كرد: اى ابراهيم! فديه بى‌تابى بر فرزندت اسماعيل- اگر او را قربانى مى‌كردى- به اندوهگينى‌ات بر حسين (ع) و كشته شدندش برابر گشت، و براى تو بلندترين درجات اهل ثواب بر مصيبت‌ها خواهد بود. و آن سخن خداى عزوجل است كه فرمود: و فديناه بذبح عظيم. «١»