يابن الشَّبيبِ ان كُنتَ بَاكياً لِشَى‌ءٍ فَابكِ لِلحُسينِ بن عَلّى بنِ ابِى طَالبٍ ... «١»
يعنى: محرم ماهى است كه اقوام پيشين به پاس حرمت آن، جنگ و ستم را در آن حرام كرده بودند، امّا امّت اسلام [زمان امام حسين (ع)] حرمت ماه محرم و حرمت پيامبر اسلام را پاس نداشتند و فرزندان رسول خدا را كشتند و زنان خاندان رسول را اسير گرفتند و ثروتشان را به يغما بردند، خدا آنان را هيچ گاه نيامرزد! اى پسر شيب! هرگاه خواستى بر از دست دادن چيزى (و كسى) اشك بريزى، براى امام حسين (ع) گريه كن!
روايات بى‌شمارى شهادت مى‌دهند كه امامان (ع) در ماه محرم محزون بوده و مجلس عزا براى سالار شهيدان و ياران وفادارش برگزار مى‌كردند. امام باقر (ع) هم وصيت فرمود دَه سال در مِنى‌ براى امام حسين مجلس عزا برپا كنند.
فلسفه برگزارى چنين نشست‌هايى مى‌تواند اثر چشمگير آنها در احياى فرهنگ عاشورا باشد. زيرا بر گويندگان، واعظان و مداحان و ... است كه در اين محافل از آرمان‌هاى سالار شهيدان و شهيدان كربلا سخن بگويند و روح حماسه حسينى را در كالبد شيفتگان و عاشقان اباعبداللَّه بدمند. اين گونه مجلس‌ها فرصت‌هاى بسيار مناسبى براى عامه مردم است تا با معارف و اخلاقيات و احكام الهى اسلام و مذهب شيعه آشنايى پيدا كنند.
مرثيه‌خوانى، سينه و زنجيرزنى و ... و ايجاد شور و حال معنوى از كارهاى پرثواب اين مجلس‌ها است؛ اما مهم آن است كه عالمان دينى و مبلغان، اين هيجانات و عواطف را با شعور و عقلانيت پيوند داده، از فاصله‌هاى ميان شور و شعور و احساسات و عقلانيت بكاهند تا دشمنان و راهزنان فرهنگ، انديشه و اخلاق دينى نتوانند سرمايه‌هاى ارزشمند انسانى به ويژه نسل جوان و ميراث‌هاى بزرگ الهى را به يغما ببرند.
امام خمينى سلام اللَّه عليه با فهم دقيق سيره پيشوايان معصوم و آثار آن درباره ارزش و جايگاه عزاى حسينى در استمرار و اعتلاى حاكميت دينى و ميراث ملى مى‌فرمايد:
... ملت قدر اين مجالس را بدانند، مجالسى است كه زنده نگه مى‌دارد ملت ما را. «٢»
... ملت ما را اين مجالس حفظ كرده، بى خود نبود كه رضاخان، مأمورين ساواك رضاخان تمام مجالس عزا را قدغن كردند. «٣» ... مجالس بزرگداشت سيد مظلومان و سرور آزادگان كه مجالس غلبه سپاه عقل بر جهل و عدل بر ظلم و امانت بر خيانت و