پيامبر اكرم (ص) فرموده بودند: در شرايطى كه همه جا را فساد گرفته، حلال خدا حرام، و حرام خدا حلال شده است، بيت المال مسلمين در اختيار افراد ناشايست قرار گرفته و در غير راه رضاى خدا مصرف مى‌شود. هر كس چنين اوضاع و احوالى را ببيند «فَلَم يُغَيِّر عَلَيهِ بِفِعْلٍ وَ لا قَولٍ» و در صدد دگرگونى آن نباشد، در مقام اعتراض بر نيايد «كان حقاً على اللَّه ان يُدخِلُهُ مُدخلَهُ» «١» شايسته است كه خدا چنين كسى را به آن جا ببرد كه ظالمان، جابران، ستمكاران و تغيير دهندگان دين خدا مى‌روند، و سرنوشت مشترك با آنها داشته باشد.
امام حسين (ع) نيز در كربلا در سخنانى خطاب به ياران خويش اهميت اين مطلب را چنين بيان فرمود:
«الا تَرَوَنَ الَى الحقِّ لا يُعمَلُ بِهِ وَ الى الباطِلِ لا يُنتَاهى عَنْهُ ليَرغَبِ المُؤمنُ فِى لِقاءِ اللَّهِ، فَانّى لا ارَى المَوتَ الا سَعادهً و الحياهَ مَعَ الظالِميِنَ الّا بَرَماً». «٢»
از مجموع اين سخنان چنين به دست مى‌آيد كه «امر به معروف و نهى از منكر» «اصلاح امت اسلامى از تباهى‌ها و بر پا داشتن سيره و روش پيامبر (ص) و على (ع)»، «حاكميت امام راستين»، اركان اصلى نهضت عاشورا را تشكيل مى‌داد، اما بدون شك شاخصه نهضت حسينى عامل امر به معروف و نهى از منكر است و به سبب همين عامل، اين نهضت شايستگى پيدا كرده است كه براى هميشه زنده بماند و براى هميشه يادآورى شود و آموزنده باشد. آموزندگى بيشتر امر به معروف و نهى از منكر بدان دليل است كه نه متكى به دعوت است و نه متكى به تقاضاى بيعت؛ يعنى اگر دعوتى از امام نمى‌شد، و تقاضاى بيعت از او نمى‌كردند، بازهم حسين بن على (ع) به موجب قانون امر به معروف و نهى از منكر قيام مى‌كرد. زيرا فساد دستگاه خلافت و خروج آن از نظام اسلام بر همگان آشكار شده بود.
از جمله سخنان امام حسين (ع) كه گوياى اهداف والاى اوست، هدف اصلى را امر به معروف و نهى از منكر و اصلاح جامعه مى‌داند و چنين بيان مى‌فرمايد:
«انّما خَرَجتُ لطلب الاصلاحِ فى امهِ جدّى، ارِيدُ ان آمُرَ بالمعروفِ و انهى عَنِ المُنكَرِ وَ اسِيَر لِسِيَرهَ جَدىِّ وَ ابِى عَلِىَ بن ابى طالِب». «٣»
آن حضرت در نامه خود به بزرگان بصره نيز نوشت:
«... انا ادعُوكُم الى كِتابِ اللَّهِ وَ سُنَّةِ نَبِيهِ، فَانَّ السُنَةَ قَد امِيتَت وَ البِدعَةَ قَد احيَيت فان تَسمَعُوا قَولى اهدِكُم سَبِيلَ الرَّشادِ». «٤»