نيستيم هر جا كه كم مى‌آوريم و سخنى براى نقل نداريم، به زبان حال متوسل بشويم و به بهانه آن هر رطب و يابسى را به امام (ع) و ياران و خويشان ايشان نسبت دهيم. استفاده بى‌جا و بى‌مبنا از زبان حال قطعاً از مصاديق تحريف و انحراف است كه متأسفانه كمابيش در مجالس عزادارى شيوع دارد.
اين نيز گفتنى است كه برخى از زبان حال‌ها چنان شهرتى يافته‌اند كه بسيارى از مردم واقعيت آنها را فراموش كرده، گمان مى‌كنند چنين سخنان به واقع گفته شده است.
٣. غلو
غلو و مبالغات ناشيانه، آفتى است كه عاشورا را بسيار آزرده است. در سيره امامان معصوم (ع) با هيچ انحرافى مانند غلو برخورد نشده است. ائمه بزرگوار شيعه (ع) در مقابل هر گونه مبالغه و غلوّى مى‌ايستادند و تاريخ گواه است كه در اين مبارزه، هرگز اهل تساهل و مداهنه نبودند. على (ع) در نهج‌البلاغه مى‌فرمايند دو گروه درباره من دچار هلاكت شدند:
نخست آنان كه در حق من غلو كردند و دوم گروهى كه درباره من تقصير كردند و مرا كمتر از آنى كه هستم، پنداشتند. از اين گونه سخنان در فرهنگ شيعى بسيار مى‌تون يافت. افزون بر همه و پيش از همه، قرآن كريم به ميدان جنگ با غلوّ رفته و فرموده است: «يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لَا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ وَلَا تَقُولُوا عَلَى‌ اللّهِ إِلَّا الْحَقَّ». (نساء: ١٧١)
«اى اهل كتاب در دين خود غلو نكنيد و سخن ناحق به خداوند نسبت ندهيد.» اين آيه شريفه در سوره نساء است و شبيه آن در سوره مائده تكرار شده است: «قُل يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لَا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ غَيْرَ الْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعُوا أَهْوَاءَ قَوْمٍ قَدْ ضَلُّوا مِن قَبْلُ وَأَضَلُّوا كَثِيراً وَضَلُّوا عَن سَوَاءِ السَّبِيلِ» (مائده: ٧٧) «بگو اى صاحبان كتاب [هاى آسمانى‌]، در دينتان از آنچه بايسته است، فراتر نرويد كه آن ناروا است، و از خواسته‌ها و انديشه‌هاى مردمى كه پيش از شما به بيراهه رفتند و گروه بسيارى را به گمراهى افكندند و خود از راه راست گمراه شدند، پيروى نكنيد.» از امام صادق (ع) نيز نقل شده است كه: احذروا على شبابكم الغلاه لا يفسدوهم فان الغلاه شر خلق اللَّه؛ «١» يعنى «جوانان خود را از اهل غلو بپرهيزانيد كه آنان بدترين مخلوق خداوند هستند.»
عاشورا، از موضوعاتى است كه متأسفانه غلات در آن بسيار دست برده‌اند و اكنون به سختى مى‌توان همه گزافه‌گويى‌هاى آن را از فرهنگ شيعى زدود. زمينه غلوّ، ميل مردم به شنيدن سخنان عجيب و دور از تصور است. از اين رو، عده‌اى از جاهلان و معاندان تا توانستند از اين گونه اخبار و حرف‌ها وارد نهضت عاشورا كردند. كثرت و ميزان نفوذ غلوّ اكنون به قدرى است كه آسيب‌زدايى را دچار مشكل كرده است و نياز به عزم همه عالمان و مداحان و نويسندگان دارد.