جدل، استدلال و آداب مناظره در قرآن كريم - محمدعلى خزائلى - الصفحة ٥٥ - زبانهاى جدال و بركات خوددارى از ستيزهجويى
الْجنّةِ و مَنْ تَرَكَ المِراءَ وَهُوَ مُبْطِلٌ بَنَى اللّهُ لَهُ فى رَبْضِ الجنّةِ»، هر كس ستيزهجويى و كشمكش گفتارى و رفتارى را در حاليكه حق با اوست، رها كند، خداوند خانهاى در بالاترين درجه بهشت براى او بنا مىكند و كسى كه ستيزهجويى را در حاليكه بر باطل است، ترك كند، خداوند براى او خانهاى در وسط بهشت بنا مىكند. و نيز فرمودند: هر كس از روى ناآگاهى مجادله و لجاجت نمايد، پيوسته در خشم خداست تا وقتى كه آن را ترك نمايد.[١]
امام باقر عليه السلام: «التّواضُع الرّضا بِالْمَجْلِس دُونَ شَرَفه وان تُسَلِّمَ عَلى مَن لَقيتَ وَانْ تَتْركُ المَراءَ وَاِن كُنْت مُحقّاً»[٢] تواضع و فروتنى آن است كه شخص راضى باشد به نشستن در جايى از مجلس كه پستتر است از مكان شريف و اين كه سلام كنى بر هر كسى كه او را ملاقات كنى و ستيزه جويى را ترك كنى اگر چه حق با تو باشد.
زبانهاى جدال و بركات خوددارى از ستيزهجويى
ابى درداء و ابىامامة و واثلة و اَنَس مىگويند: روزى پيامبراكرم صلى الله عليه و آله بر ما وارد شد در حالى كه ما راجع به مسائل دينى سرگرم بحث و مجادله و ستيزهجويى بوديم، رسول خدا صلى الله عليه و آله چنان خشمگين شد كه شدت خشم او براى ما بىسابقه بود، پس فرمودند: ملتهايى پيش از شما به علت جدال و ستيزهجويى، گرفتار انحطاط و نابودى شدند، از ستيزهجويى دست برداريد زيرا فرد با ايمان با كسى به جدال و ستيز برنمىخيزد و ستيزهجو كاملاً، سخت زيانكار است و من در روز قيامت از او شفاعت و وساطت نمىكنم، من براى كسى كه از جدال در حاليكه حتى حق با اوست دست بردارد، سه خانه و جايگاه آرامبخش در بوستانها و اطراف و ميان بهشت و قُلّههاى آن، ضمانت مىكنم و نخستين چيزى كه پروردگار من، پس از منع از بتپرستى، نهى
[١]- ترجمه مجموعه ورّام، ج ١، ص ٢١٩.
[٢]- منتهى الآمال، كلمات حكمتآميز، امام باقر عليه السلام.