جدل، استدلال و آداب مناظره در قرآن كريم - محمدعلى خزائلى - الصفحة ٤٠ - فوايد جدل
برهان از جدل استفاده كند.
٢ - توده مردم از درك مقدّمات برهانيه عاجز هستند زيرا مواد و مقدّمات برهان مثل مقدمات جدل از امور شايع و مشهور بين مردم نيستند تا از آنها اطلاع داشته باشند و غرض مجادِل اكثراً شكست دادن و محكوم كردن خصم در حضور مردم مىباشد، لذا پناه مىبرد به استفاده از مقدمات مشهوره و مسلّمه بين مخاطبين به طريق جدل ولو حق به جانب او باشد و بتواند از برهان استفاده كند.
٣ - هر كسى قوت و قدرت اقامه برهان يا درك آن را ندارد و يا چون خصمِ او عاجز از فهم مطالب برهانى به شكل قياس منطقى است، لذا براى الزام وى رو مىآورد به فن جدل.
٤ - مبتدى در علوم قبل از رسيدن به درجهاى كه بتواند اقامه برهان كند براى مطالب عقليه نياز به تمرين دارد و قبل از تقويت قوه حافظه ناچار است از شيوۀ آسانتر يعنى جدل بهرهبردارى كند و هر كسى بخواهد با علوم آشنايى پيدا كند و از عقائد و آراء خود دفاع و محافظت كند، لازم است به قوانين و اصول جدل آگاهى داشته باشد.
فوايد جدل
١ - مجادله كننده آراء سودمند و نافع خود و يا مكتبش را تأييد مىكند و جواب شبهات اهل باطل را مىدهد.
٢ - رياضت دادن به ذهن و تقويت آن براى اقامه حجت بر مطالب علميه و غير آن.
٣ - به دست آوردن حق و يقين در مسائلى كه به جامعه عرضه مىشود و تميز حق از باطل.
٤ - توان محاوره در مجادلات و منازعات سياسى، اجتماعى، دينى، علمى و ادبى.
٥ - سياه كردن روى دشمن يا قانع كردنِ اشخاص كُند فهم كه به برهان قانع نمىشوند.