جدل، استدلال و آداب مناظره در قرآن كريم - محمدعلى خزائلى - الصفحة ١٢٤ - ٣ - جدال و مناظره قرآن با منكران معاد
مىبينى زمين را كه خشك و بى حاصل است پس با باران زنده مىشود و سبز و خرم و زيبا مىگردد و اين بهترين گواه قدرت خداوند بر احياء اموات است، چرا كه او بر هر چيز قادر است پس ترديدى در وقوع قيامت نيست و خداوند همگان را از قبرها برمىانگيزد.
همان طور كه مىدانيم با رسيدن پاييز و زمستان، زندگى از طبيعت مىرود و با آمدن بهار و تابستان مجدداً حيات به طبيعت باز مىگردد، از اين رو بهار، رستاخيزِ طبيعت و مثالى از رستاخيز بزرگ انسان و جهان است.
ب - استدلالهايى كه لزوم معاد را به اثبات مىرسانند:
[١] - عدل خدا و معاد:
با توجه به اينكه هر كس متناسب با اعمال نيك يا بد خود مستحق پاداش يا كيفر است و در اين عالم همه به ثواب يا عذاب تمام اعمال خود نمىرسند و جهان ظرفيت جزا و پاداش كامل انسانها را ندارد، لذا اگر دنيا به همين زندگى ختم شود، عدالت اجرا نشده است، پس عدل خداوند ايجاب مىكند كه پس از اين عالم، جهان ديگرى براى اجراى عدالت درباره همگان، وجود داشته باشد.
(أَمْ نَجْعَلُ اَلَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا اَلصّالِحاتِ كَالْمُفْسِدِينَ فِي اَلْأَرْضِ أَمْ نَجْعَلُ اَلْمُتَّقِينَ كَالْفُجّارِ).١ آيا ما آنها را كه ايمان آورده و به كارهاى نيك پرداختهاند مانند مردمِ مفسدِ بر روى زمين، قرار مىدهيم؟ يا پرهيزگاران را با فاسقان مساوى قرار خواهيم داد؟
(وَ اِمْتازُوا اَلْيَوْمَ أَيُّهَا اَلْمُجْرِمُونَ).[٢] اى مفسدين و فاسقان! امروز از مردم با ايمان و پرهيزگار جدا شويد!
[١]- سوره ص، آيه ٢٨.
[٢]- سوره يس، آيه ٥٩.