آرام‌بخش دل داغديدگان (ترجمه مُسكّن الفؤاد شهيد ثاني)

پيشگفتار

مشخصات كتاب مسكن الفؤاد

باب اول

باب دوم

باب سوم

باب چهارم

گذرى كوتاه به زندگانى شهيد ثانى

كرامات شهيد ثانى

جريان شهادت آن فقيه اهل بيت

علت اشتهار لقب شهيد اول و ثانى

سبب تأليف و وجه نامگذارى كتاب مسكن الفؤاد

مقدمه كتاب

وجه اول تدبر در عدل و حكمت خداوند

وجه دوم از موجبات رضا به قضاى الهى

وجه سوم از موجبات رضا به قضاى الهى

ضرب المثل مرد خرابهنشين

مقايسه عذابهاى دنيا با عذابهاى آخرت

وجه چهارم؛ بىصبرى باعث انحطاط آدمى از مقام رضاست

گريه كردن بر مرگ اقارب اگر متضمن اعتراض نباشد عيبى ندارد

وجه پنجم؛ مصيبتها و مشكلات انبيا و اوليا از همه بيشتر بود

باب اول در بيان عوضها

پاداش كسى كه سه كودكش بميرند

پاداش كسى كه در مرگ فرزند صبر كند

برتر بودن يك فرزند از پيش فرستاده از هفتاد فرزند مجاهد بعد از خود

پاداش مؤمن در مرگ فرزند بهشت است

پاداش مصيبت ديده بهشت است

بلا در جان فرزند و مال باعث آمرزش گناهان است

خداوند به وسيله بلا بنده را به مقام در آن جهان مىرساند

پنج چيز ارزشمند و پر قيمت

قضيه خواب پيامبر

تحصن سقط جنين كنار درب بهشت

تحصن سقط جنين جهت شفاعت پدر و مادر

شفاعت سقط جنين پذيرفته مىشود

فرزند تازه زاييده مادر خود را به سوى بهشت مىكشد

برترى يك كودك پيش فرستاده از صد فرزند مجاهد

برترى يك سقط جنين پيش فرستاده از صد فرزند مجاهد بعد از خود

سخنان رسول اكرم

تحصن اطفال در قيامت و خطاب پروردگار به آنها

استقبال كودكان با جامهاى شراب از پدر و مادر در قيامت

منظره ديگر از تحصن اطفال در قيامت و خطاب پروردگار به آنها

سخنان پيامبر

ايضا سخنان پيامبر

گفتگوى رسول اكرم

طفل در قيامت در بهشت را به سوى پدر و مادر مىگشايد

استقبال كودك از پدر در قيامت با جامى از شراب

خانه حمد در بهشت

كودكان پيش فرستاده سپر محكم براى پدر و مادر

هر كس در مرگ فرزند صبر كند بهشت بر او واجب مىگردد

كودكان پيش فرستاده پدر و مادر را از آتش جهنم حفظ مىكنند

گفتار رسول اكرم

گفتگوى پيامبر

ايضا گفتار پيامبر

صبر در مرگ فرزند باعث نجات از آتش جهنم است

گفتگوى پيامبر

ايضا گفتگوى پيامبر

گفتگوى پيامبر

كسى كه سه طفلش بميرد آتش جهنم بر او حرام مىشود

حديث ابو ذر در تبعيدگاه ربذه

حكايت زن داغديدهاى كه پيامبر

متعلقات باب اول

فصل در اين فصل قضايا و حكاياتى كه متعلق و متناسب اين باب است ذكر مىگردد

1 - حكايت اندوه حضرت داود بر مرگ فرزند خويش

2 - حكايت خواب داود بن هند پيرامون ميزان حساب

3 - حكايت كسى كه براى مرگ فرزندش دعا كرد و قومش آمين گفتند

4 - حكايت مرگ پسر 11 ساله حافظ قرآن و جريان خواب پدر او

5 - حكايت خواب شخصى كه حاضر نمىشد ازدواج كند

6 - حكايت مردى كه نامه نوشت كه آن را كنار سر پيامبر دفن كنند

باب دوم در مورد صبر

اوصاف صابرين در قرآن

صبر از نظر احاديث و روايات

صبر و يقين از ارزنده ترين چيزها است

ملحقات باب دوم

ضربت زدن بر ران هنگام مصيبت باعث نابودى اجر است

بر پشت دست زدن به هنگام مصيبت اجر را از بين مىبرد

هر گاه بر اهل بيت

از صبر و نماز يارى و كمك بجوييد

بلا زينت مؤمن است

در زير آتشهاى بلا انوار نعمت است

خداوند هيچ كس را قبل از ابتلاء ستايش نكرد

صبر براى مؤمن مانند زانوبند براى شتر است

صبر نمايانگر نورانيت و صفاى باطن است

هر كس ادعاى صابريت مىكند ولى

تفاوت حالات افراد در مورد صبر

گفتار حضرت خضر به حضرت موسى

صبر عوام و صبر خواص

فصل در اين فصل مختصرى از حالات گذشتگان و صبر و بردبارى پيشينيان به هنگام مرگ فرزندان و دوستانشان ذكر مىگردد

1 - حكايت ابن مسعود و سه فرزند عزيزش

2 - حكايت ديگر از ابن مسعود و اشتياق او به داغ فرزند

3 - گفتار ابو ذر در مرگ فرزندان خويش

4 - شخصى كه هفت فرزندش در يك روز به مرض طاعون مردهاند

5 - سخنان حكمتآميز معاذ در مرگ فرزند خويش

6 - حكايت افتادن سيخ كباب به سر فرزند امام سجاد

7 - داستان حلم و بردبارى قيس بن عاصم هنگام مشاهده جسد مقتول فرزندش

8 - سخنان ابو ذر سر قبر فرزند خويش

9 - حكايت ثروتمندى كه در يك شب همه چيزش از دست رفت

10 - سخنان عياض در مرگ فرزند خويش

11 - گفتار حكيمانه فضيل در مرگ فرزند خود

12 - گفتار پدر دو شهيد به هنگام شنيدن خبر شهادت فرزندانش

13 - حكايت پدرى كه در مرگ پسرش لباس نو پوشيد

14 - داستان شگفتانگيز صبر پدرى در مرگ فرزند خويش

15 - حالت نشاط پدرى در مرگ سه فرزند خويش

16 - داستان شگفتانگيز حكيم و نابيناى مفلوج

17 - سخنان حكيمانه پدرى بعد از دفن فرزند خويش

18 - حكايت عمر بن عبد العزيز در وفات پسر، برادر و غلام

فصل در اين فصل چند نمونهاى از صبر و بردبارى عدهاى از زنان ذكر مىگردد

1 - داستان زن ابو طلحه انصارى

2 - داستان زنى كه فرزندش پس از مرگ زنده شد

3 - داستان بنده سياه پوست و حضرت موسى

4 - حكايت خون چكيدن از پستان اسماء بنت عميس در خبر شهادت فرزندش

5 - داستان بانويى كه خبر شهادت برادر و شوهرش را شنيد

6 - حكايت صبر صفيه در شهادت برادرش حمزه سيد شهداى احد

7 - سخن مادر داغديدهاى در شهادت فرزندش

8 - بانويى كه برادر، پدر، شوهر و پسرش در احد شهيد شدند

9 - خاطرات بانويى كه شوهر و پدر و برادرش در جنگ احد شهيد شدند

10 - گفتگوى مادر دو شهيد با پيامبر

11 - در شهادت فرزندم به من تبريك بگوييد

12 - داستان پيرزنى در مرگ تنها فرزند خويش

13 - حكايت بانويى كه سه پسرش در جنگ خيبر شهيد شدند

14 - حكايت شگفت انگيز مادر شهيدى كه گيسوانش را براى بند اسب رزمندگان هديه كرد

15 - جزع و فزع اجر را از بين مىبرد

16 - سخنان حكمت آميز مادرى در مرگ فرزند خويش

18 - حكايت صبر بانويى كه مال و غلام و فرزندش از دستش رفته بود

19 - داستان بانويى ديگر كه مال و غلام و فرزندانش را از دست داد

20 - داستان بانويى كه فرزندش در چاه آب غرق شد

21 - صبر بانويى در مرگ فرزند خويش

22 - حكايت شگفت انگيز صبر بانويى در مرگ دلخراش دو فرزند و شوهرش

23 - سخن حكيمانه مادرى در مرگ فرزند خود

باب سوم پيرامون رضا و خشنودى از خدا

عدهاى در قيامت از قبرشان به طرف بهشت پرواز مىكنند

هر كس از خدا راضى باشد خدا نيز از او راضى است

غم و اندوه بر متاع دنيا شيرينى مناجات را از دل مىبرد

صبر و بردبارى در برابر مشكلات باعث خشنودى خدا است

اعتراض به مقدرات الهى باعث خشم خدا است

اگر تسليم ارادهام نشوى تو را به رنج مىاندازم

اولين كسانى كه به سوى بهشت دعوت مىشوند

گفتار عجيب ابن مسعود در مورد چون و چرا به كار خدا

آرامش در رضا و يقين و ناراحتى در شك مىباشد

مقام رضا و خشنودى از بالاترين مقامات است

اعتراض به مقدرات خدا با بندگى سازگار نيست

حكايت جابر و امام باقر

بالاترين طاعت صبر و خرسندى از كار خدا است

داناترين مردم كسى است كه به مقدرات خدا راضىتر باشد

تمام خوشىها و ناخوشىها براى مؤمن خير و لطف خداست

علامت مؤمن اين است كه به مقدرات خدا راضى باشد

ملحقات باب سوم

رضاى مقربين

1 - حكايت بلا و گرفتارى حضرت ايوب

2 - حكايت مردى كه مرض جذام، دست و پا و چشم و كوشش را از بين برد

3 - حكايت مرد نابينا، مفلوج و مجذوم با حضرت عيسى

4 - حكايت نابيناى مجذوم كه مورچهها گوشت بدنش را مىخوردند

5 - حكايت شخصى كه پايش را مرض خوره قطع كرده بود

6 - شخصى كه مىگفت از مقام رضا فقط بويى به مشامم خورد

7 - اگر خدا مرا پل جهنم قرار دهد هرگز اعتراض نخواهم كرد

8 - حكايت شخصى كه 30 سال در مرض استسقا بر پشت خوابيده بود

9 - حكايت شخصى كه چند روز غذا نخورده بود

10 - حكايت شخصى كه مدت 60 سال مريض بود

11 - حكايت شخصى كه به مرض سخت و فقر مبتلا گرديد

دعا با رضا و تسليم منافات ندارد

وظايف دعاكننده

باب چهارم در مورد گريه كردن بر مرگ اقارب و فرزندان

گريههاى امام سجاد

گريه پيامبر

گريه من بر ابراهيم گريه رحمت است

گرفتن آفتاب ربطى به مرگ فرزندم ندارد

ابراهيم ريحانهام بود

گريه پيامبر

گريه پيامبر

گريه پيامبر

گريه پيامبر

گريه پيامبر

گريه پيامبر

ايضا گريه پيامبر

گريه پيامبر

گريه پيامبر

گريه پيامبر

گريه پيامبر

گريه پيامبر

گريه پيامبر

درخواست حضرت ابراهيم

متعلقات باب چهارم

فصل در اين فصل چند حديث و روايت در مذمت صورت خراشيدن و گريبان پاره كردن و داد و فرياد به واى و ثبور بلند كردن به هنگام مصيبت ذكر مىگردد

فصل اين فصل در مورد فضيلت و استحباب استرجاع است

فصل اين فصل در مورد نوحه سرايى براى مردگان است و اين كه نوحه سرايى اگر با سخن نيكو و راست باشد جايز است

وصيت امام باقر

نوحه سرايى باطل و حرام

اهميت و فضيلت تسليت به مصيبتزده

ثواب تسليت به مصيبت ديده

ثواب دلدارى دادن به محزون

ثواب مصافحه هنگام تعزيت

اجر و پاداش عيادت مريض

پاداش تسليت به زن جوان مرده

ثواب عيادت مريض و تشييع جنازه

فصل كيفيت تسليت و تهنيت گفتن

تسليت نامه پيامبر

تسليت جبرئيل

تسليت ملائكه به اهل بيت

تسليت حضرت خضر

فصل در اين فصل نيز احاديث و قضايايى در مورد مصيبتها ذكر مىگردد

هنگام مصيبت، مصيبت پيامبر را به ياد آوريد

مصيبت فقدان پيامبر

تسليت نامه امام حسن

مصيبت حقيقى آن است كه مصيبت ديده از اجرش محروم گردد

فرمايش امام صادق

انسان عمل خود را در قيامت مشاهده مىكند

داستان فقيه بنى اسرائيل و مرگ همسرش

تأثر حضرت سليمان در مرگ فرزند و آمدن دو ملك

تأثر قاضى بنى اسرائيل در مرگ فرزند خويش و آمدن دو ملك

جوانى كه هر روز پدر و مادر مفلوج خود را به مسجد مىبرد

كوچك شدن مصيبتها با ياد آتش جهنم

فصل(در اين فصل چند نمونهاى از آيات و روايات در فضيلت بلا و اين كه بلا نوعا يكى از الطاف الهى است بيان مىگردد )

خداوند دوستانش را به بلا مبتلا مىفرمايد

بلا براى بندگان خالص تحفه الهى است

خداوند دوستان خود را در درياى شدائد غوطهور مىسازد

خداوند درخواست دوستانش را براى آنها ذخيره مىفرمايد

بلاى بزرگ پاداشش نيز بزرگ است

هر كس به اندازه ظرفيت ايمانش مبتلا به گرفتارى مىشود

مؤمن به هر بلايى مبتلا مىشود حتى مرض جذام و پيسى

مؤمن اگر پاداش بلا را بداند آرزو مىكند

بلا براى مؤمن هديه خداست

داستان شخصى كه مرغش تخم گذاشت و تخم افتاد

متن تسليت نامه امام صادق

آرام‌بخش دل داغديدگان (ترجمه مُسكّن الفؤاد شهيد ثاني) - جناتي، حسين - الصفحة ٢٣٤ - باب چهارم در مورد گريه كردن بر مرگ اقارب و فرزندان

باب چهارم در مورد گريه كردن بر مرگ خويشان و فرزندان و اين كه گريه نمودن بر آنها منافاتى با مقام صبر و رضا ندارد بدان و آگاه باش كه صرف گريه كردن منافاتى با مقام صبر و رضا ندارد زيرا گريه كردن بر فرزند و خويشان جزو طبيعت و سرشت انسان است و رحيميت بشر چنين اقتضايى دارد.

بنا بر اين مادامى كه گريه كردن مشتمل بر اعتراض به كار خدا مانند جزع و فزع، پاره كردن لباس، لطمه زدن به صورت، ضربت زدن بر زانو و امثال اين‌ها نباشد عيبى ندارد.

پيامبر اسلام ٦ و انبياى پيشين، از حضرت آدم ٧ تا پيغمبر خاتم ٦، هم چنين بعد از پيامبر ٦ اهل بيت و اصحاب آن حضرت در مصيبت‌ها گريه كردند، در حالى كه كمال رضايت و صبر و ثبات را داشته‌اند.