پاسخ: هدايت و ضلالت از نظر قرآن يك بحث گسترده و دامنه دارى است كه بحث كامل، نياز دارد كه مجموع آيات مربوط به آن، يك جا وارد بحث شود آنگاه از بررسى مجموع آنها نظريه قرآن استخراج گردد و به خاطر گستردگى بحث ما از آن صرف نظر كرده تنها به توضيح اين نوع آيات كه مى گويد: هر كسى را بخواهيم هدايت مى كنيم، مى پردازيم استدلال با اين نوع آيات بر جبرى گرى، غفلت از هدف آنها است و علت آن خلط ميـان دو نوع هدايت الهى است كه يكى همگانى اسـت و ديگرى خصوصى و بـا توضيح اين دو نوع هدايت، مفهوم آيات روشن مى گردد و جبرى خلع سلاح مى شـود.

هدايت هاى عمومى و خصوصى

خداوند فياض كه هدايت او نيز يكى از فيوض او است دو نوع راهنمايى دارد، يكى عمومى و گسترده كه تمام افراد زير پوشش آن قرار مى گيرند و ديگرى خصوصى است و شامل افرادى مى شود كه از هدايت عمومى بهره بگيرند، و در غير اين صورت مشمول اين نوع فيض نمى شوند.

هدايت عمومى در دو نوع هدايت خلاصه مى گردد:

الف. هدايت عمومى تكوينى

مقصود از چنين راهنمايى اين است كه خداوند همه موجودات را آفريد و هر كدام را با وظايف آفرينش خود آشنا ساخت آنجا كه فرمود:

(...رَبُّنَا الَّذِى أَعْطى كُلَّ شَىْء خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى) .[١]

[١] طه/٥٠.