انديشه هاى جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٨٧
اكنون براى روشن شدن واقعيت ميزان در سراى ديگر دو مطلب را به عنوان مقدمه يادآور مى شويم:
الف. كاربرد ميزان در قرآن
لفظ ميزان در قرآن با اين كه يك معنا بيش ندارد و آن همان وسيله سنجش است كاربرد مختلفى دارد كه به طور اجمال يادآور مى شويم:
١. وسيله ى سنجش كالاها ومبادلات مالى
چنان كه مى فرمايد:
(وَيا قَوْمِ أَوْفُوا المِكْيالَ وَالْمِيزانَ بِالْقِسْطِ...) .[١]
«اى قوم من قسط را در مورد كيل ووزن، كاملاً رعايت كنيد».[٢]
٢. هماهنگى و نظم در آفرينش
گاهى لفظ ميزان در نظم آفرينش بكار رفته است كه سبب استوارى وبقاى نظام مى باشد، چنان كه مى فرمايد:
(وَالسَّماءَ رَفَعَها وَوَضَعَ الْمِيزانَ) .[٣]
«آسمان را برافراشت و ميزان را نهاد».
طبعاً با توجه به جمله ى (وَالسَّماءَ رَفَعَها) مى توان گفت مقصود از ميزان همان تنظيم زمين و آسمان است كه در پرتو آن تعادل، به وجود آمده و كاخ
[١] هود/٨٥.
[٢] و به همين مضمون است آيات: انعام/١٥٢; اعراف/٨٥; هود/٨٤و الرحمن/٩.
[٣] الرحمن/٧.