انديشه هاى جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤٠٩
١٢٠
فلسفه كيفر ابدى
پرسش: گناه موقت با كيفر ابدى از نظر عقل سازگار نيست، چگونه ممكن است با يك يا چند گناه موقت انسان تا ابد در آتش جهنم بسوزد؟
پاسخ: از جمله ى اشكالات معروف در رابطه با مسأله ى خلود كافران در عذاب، اين است كه بايستى ميان جرم و جريمه و گناه و كيفر نوعى موازنه برقرار باشد وكيفر به اندازه ى جرم و گناه تعيين گردد اين قانون پيوسته مورد توجه عقلاى جهان بوده و در قوانين جزايى مورد توجه واقع مى شود در اين صورت چگونه خلود كافر و مشرك در عذاب قابل توجيه است، با اين كه او در زمانى موقت مرتكب جرم شده است ولى در قيامت به طور ابدى در دوزخ خواهد بود.
اين اشكال را مى توان به صورتهاى مختلف پاسخ داد كه يادآور مى شويم:
١. قانون موازنه ميان جرم و كيفر از قوانين عقلايى است كه به مجازاتها و كيفرهاى قراردادى ناظر است يعنى براى هر يك رشته محاسبات براى