انديشه هاى جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٥٦
درونى به كار مى رود، كه جنبه تعالى نداشته و بيشتر حالت قدر مشترك ميان انسان و حيوان را دارد، مانند «حس جنسى» و «خودخواهى» و براى همين جهت است كه لفظ «غريزه» را بيشتر در حيوان به كار مى برند.
شما مى توانيد ميان اين دو به گونه ديگر تفاوت بگذاريد و آن اين كه:
غرايز به آن رشته از امور سرشتى مى گويند كه در انسان پايگاه «فيزيكى ـ شيميايى» دارند مانند غريزه جنسى كه داراى دو نوع پايگاه است:
١. پايگاه فيزيكى: جايگاهى در بدن (بيضه ورحم) دارد.
٢. پايگاه شيميايى: داراى اثر شيميايى خاصى مى باشند.
مانند ترشح هورمون منى از بيضه و رحم ولى قسمتى از تمايلات درونى كه به آنها فطريات گفته مى شود فاقد هر دو پايگاه مى باشند مانند حس خداجويى، عدالت طلبى، نوع دوستى، كه هرگز در بدن پايگاه فيزيكى ندارند و عضو خاصى در بدن، مظهرى براى تحريك اين نوع احساسات درونى نيست همچنان كه، تجلى اين نوع تمايلات با يك رشته فعل و انفعالات شيميايى در بدن همراه نمى باشند.[١]
[١] منشور جاويد، ج٤، ص ٢٣٢ـ ٢٣٣.