انديشه هاى جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٦٠
٣. پرهيز از پيروى هاى نسنجيده
اسلام نه تنها به تفكر و انديشه، و كسب رازهاى جهان در حدود رشد انسان دستور داده، بلكه او را از تقليد و پيروى هاى نسنجيده بازداشته است درست است كه يكى از غرايز انسان «حس محاكات» مى باشد و به تعبير صحيح «ميل به همرنگى» است.
اين ميل در تمام دوران حيات انسان بالأخص در دوران كودكى نقش مهمى در تربيت و تكامل انسان دارد و اگر كودكى فاقد چنين ميل گردد، نه سخن فرا مى گيرد و نه راه و روش مى آموزد.
ولى بهره گيرى از اين ميل بايد به صورت معقول ومنطقى باشد وهرگز نبايد به پايه اى برسد كه مايه تعطيل دستگاه تفكر انسان گردد.
گروهى بر اثر تعصب به راه و روش پدران و نياكان، به مبارزه با خرد برخاسته و كوركورانه برده ى اين ميل مى گردند.
قرآن درباره ى عرب جاهلى يادآور مى شود: وقتى به آنان گفته مى شود كه چرا بندگان ناتوان خدا را به جاى او پرستش مى كنيد، آنان در پاسخ مى گويند:
(...إِنّا وَجَدْنا آبائَنا عَلى أُمَّة وَإِنّا عَلى آثارِهِمْ مُقْتَدُونَ) .[١]
«ما نياكان خود را بر اين راه و روش يافته و از آنها پيروى خواهيم كرد».
و در آيه ى ديگر يادآور مى شود:
(وَإِذا قيلَ لَهُمْ تَعالَوا إِلى ما أَنْزَلَ اللّهُ وَإِلَى الرَّسُولِ قالُوا حَسْبُنا
[١] زخرف/٢٣، به سوره هاى يونس آيه ٧٨; انبياء/٥٨; شعراء/٧٤; لقمان/٢١ و زخرف/٢٣ نيز مراجعه بفرماييد.