انديشه هاى جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤٦

و نيز در همان سوره به آيه هاى ٢٨و٣٣ مراجعه فرماييد.

٥. چكيده ى گل

(وَلَقَدْ خَلَقْنَا الإنْسانَ مِنْ سُلالَة مِنْ طين ).[١]

«ما انسان را از چكيده ى گل آفريديم».

٦. از گل خشكيده مانند سفال

(خَلَقَ الإنْسانَ مِنْ صَلْصال كَالفَخّارِ).[٢]

«انسان را از گل خشكيده مانند سفال آفريديم».

به همين مضمون در سوره ى حجر: آيه هاى ٢٦، ٢٨ و٣٣ وارد شده است. اين آيه بيانگر ماده ى نخستين آفرينش آدم وبه گونه اى آفرينش همه ى انسانهاست ومسلّماً اين امور ششگانه، مستقيماً مربوط به حالات ماده ى نخستين آدم ابوالبشر است وقرآن به نحوى، آن را به همه نسبت مى دهد ومى فرمايد:(خَلَقْناكُمْ مِنْ تُراب) ويا (خَلَقْناهُمْ مِنْ طين لازِب)وماده ى انسان در اين حالات ششگانه، تغييرات كيفى داشته وهرگز تغييرات جوهرى ودگرگونى نوعى به نوع ديگر، نداشته است.

البته قرآن كتاب علوم طبيعى نيست، ولى به خاطر اهداف تربيتى، تحوّلات ششگانه اى را كه روى ماده ى نخست، انجام گرفته متذكر مى گردد، تا انسان متكبّر وخود خواه بداند كه چگونه دست قدرت ورحمت حق او را از پست ترين حالات، به عاليترين مدارج رسانيده است.