نكوهش مردم و يا ترس از عقاب اخروى. در اين صورت، چنين توبه اى درجه كاملى را خواهد داشت، هر چند توبه به خاطر ترس از عقاب خدا نيز نجات بخش است، ولى ميان اين دو نوع توبه از نظر سازندگى فاصله زيادى است.

در اين جا احتمال ديگرى نيز بيان شده است و آن اين كه:

«نُصح» در لغت عرب به معنى سيراب كردن بكار مى رود، چنان كه گفته مى شود:«نَصَحَ الْغَيْثُ الْبَلَدَ» باران منطقه را سيراب كرد. در اين صورت، مى تواند مقصود از توبه ى نصوح، آن توبه اى باشد كه قلب مُرده به وسيله معاصى، بار ديگر زنده گردد و از تيرگى هاى گناه پاك شود. در نتيجه، مقصود اين است كه توبه ى او حقيقى باشد.

برخى گفته اند مقصود از «نصوح»، توبه ى صادقانه است.

جَزَرى در «نهايه» خود كه پيرامون لغات حديث نوشته است، مى گويد: «اُبَى بن كعب» از رسول گرامى (صلى الله عليه وآله وسلم)پرسيد: مقصود از توبه نصوح چيست؟ فرمود: توبه اى كه صادقانه باشد، يعنى بار ديگر به گرد گناه نگردد.[١]

[١] منشور جاويد، ج٨، ص ٢٤٢.