فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨٤ - بررسى فقهى- حقوقى بخشى از احكام ارث در حوادث رانندگى عبدالله خدابخشى
ممكن است يكى از وراث به عنوان معاون در جرم، با فرض پذيرش معاونت در جرايم غيرعمدى، در حادثه دخالت داشته يا اساساً در قتل عمدى ناشى از حادثه رانندگى، با ترغيب راننده به ايجاد عمدى حادثه، مؤثر باشد؛ آيا در اين موارد نيز ممنوعيت از ارث وجود دارد؟ در فقه از مسبب و مشارك در قتل ياد شده و بحث از معاون، با مثالهاى ممسك و ناظر در قتل، بررسى شده است، بدون اينكه از عنوان معاون سخنى به ميان آمده باشد. البته در مورد ممسك و ناظر، اختلاف است. برخى از فقها موضوع را محل اشكال مىدانند و وجوهى را براى اين اشكال مطرح كردهاند؛ از جمله اينكه به چنين افرادى، قاتل اطلاق نمىشود (٢٣) اما در مورد ممسك كه بالاترين درجه معاونت در قتل را دارد، ممنوع شدن از ارث را قوىتر مىدانند. (٢٤)
٢. تطبيق حادثه رانندگى و «هدم»
وضعيت ارث اشخاصى كه تاريخ فوت آنها معلوم نيست و در حالت توارث هستند، در قانون مدنى آمده است؛ به موجب ماده ٨٧٣: «اگر تاريخ فوت اشخاصى كه از يكديگر ارث مىبرند مجهول و تقدم و تأخر هيچ يك معلوم
(٢٣) قواعد الأحكام في معرفة الحلال و الحرام؛ ج٣، ص ٣٤٧؛ مفتاح الكرامة في شرح قواعد العلامة، ج٨، ص ٥٧.
(٢٤) «فالمنع في الممسك أقوى». حسينى عاملى، جواد بن محمد، مفتاح الكرامة في شرح قواعد العلامة، ج٨، ص ٥٧؛ حلى، فخر المحققين، إيضاح الفوائد في شرح مشكلات القواعد، ج٤، ص١٨٢.