فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥٣ - بررسىهاى فقهى قابل طرح در تجارت الكترونيك حسين حلبيان
مقدمه
استفاده از وسايل الكترونيكى كه دسترسى به دور دستها را ممكن مى سازند از قبيل تلفن و تلگراف در امر تجارت و مذاكرات و توافقات تجارى از مدتها قبل رايج بوده ولى اصطلاح تجارت الكترونيك از زمان ورود سامانههاى رايانهاى به عرصه مبادلات پيامها و شكلگيرى مبادله الكترونيكى دادهها پديد آمده است. استفاده فراگير از اينترنت در رشد اين پديده تأثير بسزايى داشته است.
در مقاله الفباى تجارت الكترونيكى چنين آمده است: «قدمت تجارت الكترونيكى يا (ecommerce) به قبل از پيدايش شكل كنونى اينترنت بر مىگردد، امّا به علّت هزينههاى سنگين اين شيوه از تجارت، امكان استفاده از آن تا چند سال گذشته فقط در اختيار شركتهاى بزرگ تجارى و مؤسسات اقتصادى مانند بانكها و دولتها بوده است. با همهگير شدن اينترنت و امكان استفاده همه اقشار جامعه در كشورهاى مختلف جهان، اين فرصت پيدا شد كه ساختار تجارت الكترونيكى تغيير كند، از حالت اختصاصى بودن براى طبقهى خاصّى خارج شود و به پديدهاى براى همه تبديل شود.» (١)
برخى نويسندگان، ظهور تجارت الكترونيك را در پايان سده بيستم دانستهاند. (٢)
«ظرف سالهاى ١٩٩٤ تا ١٩٩٩، موبايلها هم به اينترنت متصل شدند و تمبر و پول الكترونيك پديد آمد». (٣)
در كشور ما نيز «قانون تجارت الكترونيكى» شامل بر
(١) نوعىپور، بهروز ؛ شمس زاده، امير حسين، الفباى تجارت الكترونيكى (قسمت اوّل)، نشريه شبكه، ص١٦٦، اسفند ١٣٨٣.
(٢) نورى، محمد على؛ نخجوانى، رضا، حقوق تجارت الكترونيك، ص١٨.
(٣) از گلى، معصومه، بررسى حقوق تجارت الكترونيك، روزنامه اعتماد ٣٠/٤/١٣٨٤.